11 гыйнвар – Тыюлыклар һәм милли парклар көне
Бүген, 11 гыйнварда, Россия Федерациясендә Тыюлыклар һәм милли парклар көне билгеләп үтелә. Бәйрәм 1997 елда Кыргый табигатьне саклау үзәге һәм Бөтендөнья кыргый табигать фонды (WWF) башлангычында гамәлгә куела.
Безнең илдә дәүләт табигать тыюлыклары һәм милли парклар федераль әһәмияттәге махсус саклана торган табигый территорияләргә карый. Махсус саклана торган табигый территорияләрне булдыру һәм аларның эшчәнлеге 1995 елның 14 мартында кабул ителгән «Махсус саклана торган табигый территорияләр турында»гы Федераль закон белән җайга салына. Документ нигезендә, махсус саклана торган табигый территорияләр – алар махсус табигать саклау, фәнни, мәдәни, зәвыкъ, рекреация һәм савыктыру әһәмиятенә ия булган табигать комплекслары һәм объектлары урнашкан, дәүләт хакимияте органнары тарафыннан тулысынча яки өлешчә хуҗалыкта файдаланудан алынган һәм үзләре өчен махсус саклык режимы билгеләнгән җир кишәрлекләре, су өслекләре һәм һава киңлекләре.
Дәүләт заказниклары, табигать һәйкәлләре, дендрология парклары һәм ботаника бакчалары – федераль яки төбәк әһәмиятендәге махсус сакланыла торган табигый территорияләргә, табигать парклары төбәк әһәмиятендәге махсус сакланыла торган табигый территорияләргә карый ала.
Дәүләт табигать тыюлыклары чикләрендә табигать мохите табигый халәттә саклана һәм икътисадый һәм башка эшчәнлек тулысынча тыела.
Милли парклар чикләрендә табигый мохит табигый халәттә саклана торган зоналар, шулай ук табигый һәм мәдәни мирас объектларын саклау һәм аларны рекреацион максатларда куллану максатларында икътисадый яки башка эшчәнлек чикләнә торган зоналар бүлеп бирелә.
Дәүләт табигый тыюлыклары һәм милли парклар чикләрендә урнашкан җир кишәрлекләре һәм табигый ресурслар федераль милектә тора һәм читләштерелергә тиеш түгел.
2020 елның гыйнвар аена Россиядә федераль әһәмияттәге 231 махсус саклана торган табигый территория – 108 тыюлык, 63 милли парк һәм 60 тыюлык бар. Россиядә барлыгы 13 меңгә якын федераль, төбәк һәм җирле әһәмияттәге махсус табигый территория бар.