Казанның Урман сынау станциясе 90 еллыгын бәйрәм итә
2016 елның 5 октябрендә ВНИИЛМ Фәнни советының Татар институтының филиалы, хәзерге вакытта Көнчыгыш-Европа урман сынау станциясенең (ВЕ ЛОС) 90 еллыгына багышланган күчмә тантаналы утырышы планлаштырылган. Әлеге станция “Татария” урман сынау станциясе буларак 1926 елда Казанның тәҗрибә урманчылыгы базасында, элеккеге Татар АССР Юдино районы, Лопатино урман поселогында фәнни-тикшеренү учреждениесе буларак оеша.
Станциянең төп эш максаты буларак урман хуҗалыгы өлкәсендә, ә атап әйткәндә урманчылыкның, урман таксациясенең, урман саклауның, урманны эксплуатацияләүнең һәм икътисадның төп юнәлешләре буенча фәнни-гамәли мәсьәләләрне хәл итү билгеләнә. Фәнни колектив алдында Татария урманнарының торышын һәм җитештерүчәнлеген тикшерү, урман хуҗалыгы техникасыннан төрлечә куллану алымнарын өйрәнү, шулай ук урман сынау учреждениеләренең барлык тикшеренү эшләрен системалаштыру һәм гомумиләштерү мәсьәләләре тора. Казан районында станцияне оештыру мәсьәләсендә тайга һәм урман даласы чигендә диярлек урнашкан югары сыйфатлы урманнарның булуы һәм үзебезнең рус ботаника-география мәктәбе булу хәл иткеч роль уйный, бу хәл академик С.И. Коржинский белән проф. А.Я. Гордягин һәм аларның Казандагы укучылары аркасында мөмкин була.
4 ел дәвамында станция Татнаркомземның Урманнар идарәсе карамагында була; 1930 елда урман һәм эретеп ябыштыру институтының Идел-Чулман филиалы белән берләштерелә; 1932 елда станция ВНИАЛМИ системасына кертелә; 1936 елдан башлап хәзергәчә станция ВНИИЛМ структур бүлекчәсе булып тора.
1938 елдан башлап 1970 елга кадәр Станция галимнәре тарафыннан зур гамәли әһәмияткә ия булган аерым хезмәт җыентыклары бастырып чыгарыла. Асылда, 1938-39 елларда “Урман хуҗалыгы һәм урман культуралары буенча җыентык”ның дүрт басмасы чыга, алар наратлыкларда һәм имәнлекләрдә тәрбияләү кисүләренә (М.А. Аникин, Д.И. Морохин); наратның орлык бирүен өйрәнүгә (П.Д. Трусов); питомникларда нарат үсемлекләренең чирләренә һәм имән утыртмаларының корткычларына (В.В. Гуляев, П.Г. Трошанин, С.Г. Тимофеев, Н.А. Петрова); нарат үсешенә нарат кыбырсыгының һәм май коңгызының йогынтысына (П.Г. Трошанин) багышлана. “Җыентык”ның беренче басмаларында “Урыннардан тәкъдимнәр” бүлеге була, ул урман хуҗалыгында эшләүчеләр тарафыннан тәҗрибә уртаклашу өчен билгеләнә. 1940 елдан башлап 1970 елларга кадәр Казан шәһәрендә ул башка исем белән чыгарыла башлый – “Урман хуҗалыгы буенча мәкаләләр җыентыгы”.
1948 елда станция хезмәткәрләре тарафыннан станция территориясендә Казанда дендр бакчасына нигез салына, аңа 1981 елда Татарстан Республикасының махсус саклана торган табигый территориясе статусы бирелә – “Казан дендрарие” табигать ядкәре. Хәзерге вакытта дендр бакчасының коллекциясендә 50 төрдән артык агач бар, шул исәптән, 22 төре – җирле фауна вәкилләре һәм 29 төре – Төньяк Америка, Ерак Көнчыгыш, Көнбатыш Себер, Кавказ һәм Балкан флорасы вәкилләре. Дендрарий территориясендә Казан шәһәрендәге студентлар һәм мәктәп укучылары белән экскурсияләр үткәрелә.
Урман сынау станциясенең яшәү чорында зур акыл потенциалы туплана – 1300 фәнни эш бастырыла, 500 артык урман сынау объектлары төзелә. Станциянең китапханә фонды Идел буенда иң борынгычы, анда 22 мең берәмлек саклана: китаплар, кыр материаллары, хезмәткәрләрнең фәнни эшләре, диссертацияләре, 1844 елдан башланган фонд материаллары.
Бүгенге көндә станция Урта Идел буенда урман хуҗалыгын алып баруны фәнни яктан озату белән шөгыльләнә һәм үзенең тикшеренүләрен Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы, Чуашия Республикасы, Мари Иле Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыклары, шулай ук Мари техник университеты, Казанның югары уку йортлары һәм Дрезден шәһәренең Техник университеты белән иҗади бердәмлектә үткәрә.