ЯҢАЛЫКЛАР

2017 елның 17 апрелендә “Зөя буйлары” ДКТЗ белгечләре Буа муниципаль районының “Ромашка” балалар бакчасында экология дәресе үткәрде. Бакча коллективы табигатьне саклау турында театральләштерелгән тамаша әзерләгән иде. Балалар экология темасына шигырьләр укыды, җырлар җырлады. Тамаша тәмамлангач, актив катнашучылар дипломнар һәм кыйммәтле бүләкләр белән бүләкләнде.

Федераль урман хуҗалыгы агентлыгы (Рослесхоз) тарафыннан “Россия Федерациясе урман хуҗалыгының 2016 елдагы эшенең төп йомгаклары һәм 2017 елга бурычлар” дигән темага Мәскәүдә уздырылган Бөтенроссия киңәшмәсе кысасында “Россия Федерациясе урман хуҗалыгының 2016 елдагы эшенең төп йомгаклары һәм 2017 елга бурычлар” Бөтенроссия киңәшмәсендә катнашучыларны “Урманнарны авиация ярдәмендә саклау” (“Авиалесоохрана”) ФБУ, “Россиянең урманны саклау үзәге” (“Рослесозащита”) ФБУ, “Урман үстерү һәм урман хуҗалыгын механикалаштыру бөтенроссия фәнни-тикшеренү институты” (ВНИИЛМ) ФБУ, “Бөтенроссия урман хуҗалыгы җитәкче хезмәткәрләренең һәм белгечләренең квалификациясен күтәрү институты” өстәмә һөнәри белем бирү (ВИПКЛХ ДПО) ФАУ эшчәнлеге белән таныштыруга юнәлдерелгән семинар-киңәшмәләр циклы булып үтте. Чарада РФ субъектларының урман мөнәсәбәтләре өлкәсендәге башкарма хакимият органнары җитәкчеләре, шул исәптән ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы хезмәткәрләре катнашты.

Семинар “Авиалесоохрана” ФБУ, “Рослесозащита” ФБУ, ВНИИЛМ ФБУ, ВИПКЛХ ДПО ФАУның үзәк структуралары урнашкан Пушкино шәһәрендә үтте. Чара ВНИИЛМ ФБУ конференцияләр залында башланып китте, аннан соң киңәшмәдә катнашучылар Рослесхозга буйсынучы башка учреждениеләрдә булдылар.

14 апрель көнне Мәскәүдә Россия Федерациясе табигать ресурслары һәм экология министры урынбасары – Федераль урман хуҗалыгы агентлыгы җитәкчесе Иван Валентик рәислегендә “Россия Федерациясе урман хуҗалыгының 2016 елдагы эшенең төп йомгаклары һәм 2017 елга бурычлар” дигән темага Бөтенроссия киңәшмәсе булды.

Киңәшмәдә ТР урман хуҗалыгы министрының беренче урынбасары Әмир Бәдертдинов катнашты. Анда урман янгыннары белән көрәш, урманнарны саклап калу һәм торгызу мәсьәләләре, шулай ук Экология елы чараларын тормышка ашыру турында фикер алыштылар.

Бөтенроссия семинары кысасында профессор О.А. Харинның тууына 80 ел тулуга багышланган “Урманнарны тәртипкә китерүне оештыру проблемалары һәм аларны чишү юллары” дип аталган халыкара фәнни-гамәли конференция дә булды. Анда урман фәненең күренекле вәкилләре катнашты. Конференциядә сүз урманнардан тотрыклы рәвештә файдалану проблемасын хәл итүдә урманнарны тәртипкә китерүнең роле, урманнарны тәртипкә китерү һәм урман хуҗалыгы өчен кадрлар әзерләү, шулай ук урманнарны дәүләт инвентаризацияләве турында барды.

Министрлыкка буйсынучы учреждениеләрдә урман фондындагы урман культураларын утыртуга әзерлек эшләре алып барыла. Әйтик, “Буа урман хуҗалыгы” ДБУның даими урман питомнигында чәчү эшләре һәм, урман фондына утырту өчен, үсемлекләрнең чыбыкчаларын кисү башланды. Татарстан Республикасында чыбыкчадан үрчетү юлы белән, нигездә, урман культуралары тупылның гибрид-38 дигән төрләреннән булдырыла. Буа урман хуҗалыгында язгы чорда урман культураларын һәм саклагыч урман утыртмаларын 100 мең данәдә булдыру планлаштырыла.

ТР дәүләт хезмәткәрләре арасында спартакиада кысасында Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының “Төзүче” спорт комплексында волейбол турниры булды. Чарада Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы хезмәткәрләре катнашты. Урман үстерүчеләр командасы, 2 нче урынны алып, ярышларның бу этабын уңышлы узды. Волейбол буенча икенче турнир 2017 елның 22 апрелендә булачак.

15 апрель – Татарстан Республикасы территориясендәге урманнарда янгын куркынычы сезоны башлану көне.

Урманнарда янгын куркынычы сезоны башлангач түбәндәгеләр тыела:

а) ылыслы яшь урманнарда, янгын булып узган урыннарда, зарарланган урман кишәрлекләрендә, торфлы җирләрдә, урман кискәннән соң кисү калдыкларыннан һәм әзерләнгән агачлардан чистартылмаган урыннарда, корыган үләнле җирләрдә, шулай ук агачларның ябалдашлары астында учак ягу. Башка урыннарда учак ягу киңлеге 0,5 метрдан ким булмаган, янгынга каршы минераллаштырылган (туфракның минерал катламына кадәр чистартылган) полоса белән аерып алынган мәйданчыкларда гына рөхсәт ителә. Кисү калдыкларын яндырганнан соң яки башка максатларда кулланылган учак туфрак белән яхшылап күмелгән яки төтенләү тулысынча беткәнче су сибелгән булырга тиеш;

б) янып торган шырпылар, төпчекләр, трубкалардагы кайнар көлне, пыяла (пыяла шешәләр, банкалар һ.б.) ташлау;

в) ау вакытында янучан һәм пыскучан материаллардан ясалган тыккычлар куллану;

г) майлы яки бензин, керосин яисә бүтән төрле тиз кабынып китүчән матдәләр сеңдерелгән материалларны (кәгазь, тукыма, сүс, мамык һ.б.) моның өчен махсус билгеләнмәгән урыннарда калдырып китү;

д) эчке янулы моторларның бакларына мотор эшләп торганда ягулык салу, моторының туендыру системасы төзек булмаган машиналардан файдалану, шулай ук тәмәке тарту яки ягулык салына торган машиналар янында ялкынлы уттан файдалану;

е) торфлы сазлыкларда ачык ут кулланып эшләр башкару;

ж) урманнарны көнкүреш, төзелеш, сәнәгать калдыклары һәм башка төрле калдыклар, чүп-чар белән чүпләү.

Моннан тыш, урман янәшәсендә үк торучы территориядән файдаланучы затлар аны урманнан кимендә 10 метр киңлектәге полосада кипкән үләннәрдән, камылдан, корыган ботаклардан, кисү калдыкларыннан, чүп-чардан һәм башка төрле янучан материаллардан чистартуны тәэмин итәргә, яисә урманнан киңлеге 0,5 метрдан ким булмаган, янгынга каршы минераллаштырылган полоса яки янгынга каршы башка төрле барьер белән аерып алырга тиешләр.

Торак пунктлардан чыгарылучы чүп-чар урманга якын җирдә бары тик махсус билгеләнгән урыннарда гына түбәндәге шарт белән яндырылырга мөмкин:

а) чүп-чар яндыру урыннары (чокырлар яки мәйданчыклар) ылыслы урманнан яки аерым үсеп торучы ылыслы агачлардан һәм яшь агачлардан – 100 метрдан, яфраклы урманнан яки аерым үсеп утыручы яфраклы агачлардан 50 метрдан ким булмаган ераклыкта урнашса;

б) чүп-чар яндыру урыннары (чокырлар яки мәйданчыклар) тирәсендәге территория корыган агачлардан, ботаклардан, кисү калдыкларыннан, башка төрле янучан материаллардан 25-30 метр радиуста  чистартылган һәм һәрберсенең киңлеге кимендә 1,4 метр булган янгынга каршы минераллаштырылган ике полоса белән, ә ылыслы урман янындагы коры туфракларда һәрберсенең киңлеге кимендә 2,6 метр һәм аралары 5 метр булган янгынга каршы минераллаштырылган ике полоса белән аерылган булырга тиеш.

Янгын куркынычы сезоны чорында чүп-чар яндыру бары тик һава шартлары буенча урманда янгын куркынычы булмаганда һәм җаваплы кешеләрнең күзәтүе астында гына рөхсәт ителә.

Урманга, саклагыч һәм урман утыртмаларына терәлеп үк торучы, киңлеге кимендә 0,5 метр булган янгынга каршы минераллаштырылган  полоса белән аерылмаган җир кишәрлекләрендә кайры, урман түшәмәсе, корыган үлән һәм башка төрле тиз кабынып китүчән урман материалларын яндыру тыела.

Урманнарда янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен бозу гражданнарга – 3 мең сумга кадәр, юридик затларга 200 мең сумга кадәр күләмдә административ штраф салынуга сәбәп була.

Әйләнә-тирә мохиткә сакчыл мөнәсәбәт тәрбияләү, укучыларның аны саклау өчен кирәкле белем һәм күнекмәләрен арттыру – өстәмә белем бирүнең аерылгысыз өлеше. Балтач ДТКЗ инспекторлары, Норма мәктәбе укучылары белән бергәләп, сыерчык оялары куюны оештырды. Кошлар өчен “өй”ләрне заказник территориясендә Балтач кишәрлеге урманчылыгының 105 кварталында элделәр. Чарада укытучылар да катнашты. Энтузиастлар барлыгы 40 оя куйды. Нәтиҗәле эштән соң, чарада катнашучылар табигать кочагында тәмләп чәй эчте.

Министрлыкта фәнни-техник совет утырышы булды, анда перспективалы берничә фәнни-җитештерү эшкәртмәләрен, шул исәптән “Татарстан Республикасында уңыш бирүчәнлекне арттыру өчен кыр саклагыч урман полосаларын булдыру һәм яңадан торгызу” проектын карадылар. Бу программа республикадагы уңдырышлы авыл хуҗалыгы җирләренең халәтен яхшыртуга юнәлдерелгән. Проектны эшләү турыдан-туры Татарстан Республикасының Социаль-икътисади үсеш стратегиясенә бәйләнгән.

“Кыр саклагыч утыртмаларны булдыру һәм яңадан торгызу көзге-кышкы чорда туфракта дым туплануны яхшыртырга мөмкинлек бирәчәк, чөнки алар кар тоту, ягъни кар катламын кырларга бертигез яткыру вазыйфасын башкара, туфрактагы туң тирәнлеген киметә, аның дым сеңдерүчәнлеген арттыра. Моннан тыш, андый утыртмалар белән сакланучы кырларда үстерелүче культуралар, ачык урыннардагы белән чагыштырганда, уңышны 15-20 процентка артыграк бирергә сәләтле. Кыр саклагыч урман утыртмаларының роле коры җилләрдән саклауда да бәяләп бетергесез, туфракның кибүенә юл куймыйлар һәм авыл хуҗалыгы җитештерүенең нәтиҗәлелегенә турыдан-туры тәэсир итәләр”, – дип билгеләп үтте үз чыгышында ТР Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгының җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре бүлеге башлыгы А.И. Дружин.

ТР урман хуҗалыгы министрының беренче урынбасары Ә.Н. Бәдертдинов, үз чиратында, бу теманың Татарстан Республикасы өчен көн кадагында торуын өстәде: “Республиканың агросәнәгать төбәге булуын исәпкә алып, аграр секторга аерым игътибар бирелә. ТР Урман хуҗалыгы министрлыгына буйсынучы учреждениеләр дә, тиеше финанс бүлеп бирелгән очракта, кыр саклагыч утыртмалар булдыру буенча эш башкаручылар булырга әзер. Бу максатларны гамәлгә ашыру өчен кирәкле техника һәм киң ассортиментта утырту материалы бар. Ләкин әлеге проблемаларны хәл иткәндә шуны онытмаска кирәк: булдырылган саклагыч утыртмаларның күп кишәрлекләре кадастр исәбенә куелмаган. Алга таба алардан файдалануда бу кайбер кыенлыклар тудыра. Бу уңайдан ТР Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгына, ТР муниципаль берәмлекләренә, ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы белән бергәләп, бу кишәрлекләрне кадастр исәбенә кую буенча гамәлләр алгоритмын төзергә тәкъдим итәм”.

Бу проектны утырышта катнашучылар барысы да хуплады, башка дәүләтләрнең бу юнәлештәге уңай тәҗрибәсен өйрәнергә кирәк, дигән тәкъдим дә кертелде.

2017 елның 1 апреленнән 7 сенә кадәр Мәскәү өлкәсендә World skills Russia-2017 –  “Яшь профессионаллар” илкүләм чемпионатының финалында катнашу хокукын яулауга сайлап алу ярышлары булды. Ландшафт дизайны компетенциясендә Татарстан Республикасы исеменнән “Яшь профессионаллар”ның төбәк этабы җиңүчеләре – Лубян урман-техника көллиятенең  1 курс студентлары Станислав Козырев һәм Ульяна Селюнина катнашты.

Һөнәри осталыкта 13 команда ярышты: Краснодар, Хабаровск крайлары, Калининград, Төмән, Самара, Мәскәү өлкәләре, Сахалин, Татарстан Республикасы һ.б.  Катнашучыларга проект бирелде, балалар аның буенча биремне – чәчәк түтәле ясау (кирпечтән), терәү дивары, агач түшәмә – 12 сәгатьтә үтәргә тиеш иде. Шулай ук барлык нормаларны һәм кагыйдәләрне, техника куркынычсызлыгын үтәп, проект буенча брусчатка белән ташлардан юл түшәргә дә кирәк иде. Балалар, биремне җиңел генә башкарып, сайлап алу турыннан уздылар. Алар хәзер май аенда Краснодар шәһәрендә узачак Бөтенроссия эшче һөнәрләр чемпионатында катнашырга әзерләнә.

Экологик белемнәр көненә багышланган шундый исемдәге бәйрәм Арча районының Симетбаш авыл клубында узды. Чарада Симетбаш һәм Кышкар мәктәпләренең башлангыч сыйныф укучылары катнашты. Ул көнне укучылар һәм укытучылар беренче тапкыр заказник белгечләре белән очрашты, аларның эшчәнлеге белән танышты. “Ашыт” ДКТЗ белгече Г.И. Габдрахманова үткәргән әңгәмәдән күп кенә яңа белемнәр алдылар, кызыклы фактлар ишеттеләр. Чара азагында анда катнашучыларга Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгының дипломнары һәм җыентыклары тапшырылды.