ЯҢАЛЫКЛАР

2017 елның 4 октябре – “Евразия урманнары – Идел буе урманнары” халыкара конференциясенең икенче көне. Бүген форумда катнашучыларга Арча урманчылыгы урман фонды объектларын, гадәткә кергән технология буенча утырту материалы үстерүнең урман питомнигын, шулай ук мәктәп урманчылыгын күрсәттеләр.

Исегезгә төшерәбез, конференциянең төп максаты яшь галимнәрне табигатьтән файдалану, биология, генетика һәм биохимия өлкәсендәге соңгы казанышлардан файдаланып, экология яктан яклагыч методлар ярдәмендә урман хуҗалыгын комплекслы алып бару кебек төрле өлкәләрдәге соңгы казанышлар, урман экосистемаларының биологик төрлелеген саклау буенча инновацияле методлар, урманның агач булмаган продуктларын, агач материалларын һәм аның калдыкларын Татарстанда эшкәртү технологияләре белән таныштырудан, аларны фәнни-тикшеренү эшендә һәм белем алу процессында кулланудан гыйбарәт. Урман хуҗалыгы, урманчылык, тыюлык эше өлкәсендәге белгечләрнең, иҗтимагый экология оешмаларының активистлары, массакүләм мәгълүмат чаралары һәм галим-белгечләрнең

урман экосистемаларын һәм әйләнә-тирә мохитне саклау буенча хезмәттәшлеге өчен шартлар тудыру, уртак проектларны үтәү өчен чит илдәге партнерлар белән элемтәләр урнаштыру – шулай ук чараның әһәмиятле бурычлары булып тора.

Казан дәүләт авыл хуҗалыгы университетында рәсми рәвештә “ЕВРАЗИЯ УРМАННАРЫ – ИДЕЛ БУЕ УРМАННАРЫ” XVII халыкара яшь галимнәр конференциясе ачылды. Сәламләү сүзләре белән форумда катнашучылар алдында Татарстан Республикасы урман хуҗалыгы министры вазыйфаларын башкаручы Ә.Н. Бәдертдинов чыгыш ясады: “Яшь галимнәрнең “Евразия урманнары – Идел буе урманнары” 18 нче фәнни-гамәли конференциясен үткәрү – безнең өчен зур хөрмәт булып тора. Ел саен форумның географиясе киңәйгәннән киңәя бара һәм без Беларусия Республикасы, Польша, Венгрия, Финляндия һәм башка илләр кебек Татарстанның да конференцияне оештыручы илләр исемлегенә керүе өчен без горурлык хисләре кичерәбез. Быел конференциядә катнашучыларның барысына да кызыклы һәм нәтиҗәле эшләүләрен телим һәм урман хуҗалыгын үстерү өлкәсендә билгеләнгән планнар һәм проектлар уңышлы гына тормышка ашырылсын!”

Быел чараны атаклы галим, урманчы-классик, дөньякүләм әһәмиятендәге урманчылык фәненең күренекле эшлеклесе Георгий Федорович Морозовның 150 яшьлегенә, Казан дәүләт авыл хуҗалыгы университетының 95 еллыгына һәм Россиядә Экология елына багышлаганнар. Конференциянең төп максаты яшь галимнәрне табигатьтән файдалану, биология, генетика һәм биохимия өлкәсендәге соңгы казанышлардан файдаланып, экология яктан яклагыч методлар ярдәмендә урман хуҗалыгын комплекслы алып бару кебек төрле өлкәләрдәге соңгы казанышлар, урман экосистемаларының биологик төрлелеген саклау буенча инновацияле методлар, урманның агач булмаган продуктларын, агач материалларын һәм аның калдыкларын Татарстанда эшкәртү технологияләре белән таныштырудан, аларны фәнни-тикшеренү эшендә һәм белем алу процессында кулланудан гыйбарәт. Урман хуҗалыгы, урманчылык, тыюлык эше өлкәсендәге белгечләрнең, иҗтимагый экология оешмаларының активистлары, массакүләм мәгълүмат чаралары һәм галим-белгечләрнең урман экосистемаларын һәм әйләнә-тирә мохитне саклау буенча хезмәттәшлеге өчен шартлар тудыру, уртак проектларны үтәү өчен чит илдәге партнерлар белән элемтәләр урнаштыру – шулай ук чараның әһәмиятле бурычлары булып тора.

Конференциядә Россиядән, Беларусиядән, Казакъстаннан, Польшадан, Венгриядән, Швециядән, Кытайдан, Төркиядән, Кыргызстаннан, Украинадан, Сербиядән, Серб Республикасыннан, Ираннан, Абхазиядән, Армениядән, Молдовиядән, Германиядән, Италиядән, Румыниядән һәм Словениядән 200дән артык галим һәм белгеч катнаша. Шунысын билгеләп үтәргә кирәк: Россиядән катнашучыларның географиясе искитәрлек, илнең төрле-төрле почмакларыннан вәкилләр киләчәк: Дагыстан, Мари Иле, Удмуртия Республикаларыннан, Алтай, Красноярск, Краснодар крайларыннан, Новосибирск, Томск, Төмән, Чиләбе, Свердлау, Архангельск, Вологодск, Брянск һәм Мәскәү өлкәләреннән, Санкт-Петербургтан, Мәскәүдән һәм башка төбәкләрдән. Конференция кунакларының яртысын диярлек даими катнашучылар тәшкил итә.

“Евразия урманнары” форумы кысаларында чарада катнашучылар өчен Татарстанда урман хуҗалыгын комплекслы алып бару үзенчәлекләре һәм урман тармагындагы инновацияләр белән таныштыру, питомниклардагы урман культураларын, Идел елгасының уң як ярындагы су саклау урманнарын, Урман селекция-орлыкчылык үзәген һәм Идел-Чулман дәүләт табигать биосфера тыюлыгын карау планлаштырылган, биредә урманчыларга биохимия, молекуляр биология һәм генетика буенча заманча методлар, урман хуҗалыгын алып баруның инновацияле һәм алдынгы методлары һәм аларны урман комплексында файдалану мөмкинлекләре күрсәтеләчәк.

Яшь галимнәрнең “Евразия урманнары” халыкара конференциясе соңгы дистә ел эчендә урманнар, урман фәне һәм мәгариф проблемалары буенча халыкара вәкиллекләр белән үткәрелә торган иң зур яшьләр конференциясенә әверелде.

Урман ресурсларын саклау, яңадан җитештерү мәсьәләләренә җәмгыять игътибарын җәлеп итү максатларында, шулай ук “Яшә, урман!” россиякүләм акциясе кысаларында, Татарстан Республикасының Урман хуҗалыгы министрлыгы 2017 елның 7 октябреннән 16сына кадәрге чорда табигать саклау буенча “Урман атнасы-2017” республика акциясен үткәрергә планлаштыра.

Республикада яшәүчеләрнең барысына да шушы акциягә теләктәшлек белдерергә һәм чараларның берсендә – урман фондына агач утырту, урман фондын каты көнкүреш калдыкларыннан чистарту, урман фонды территориясен ауган һәм корыган агачлардан төзекләндерү эшендә катнашырга тәкъдим итәбез. Чаралар планлаштырыла торган кишәрлекләр Шәһәр яны урманчылыгында урнашкан. Катнашучыларны туплау һәм акцияне рәсми рәвештә башлап җибәрү – 09.00 сәгатьтә. Җыелу урыннары карталарда һәм таблицада күрсәтелгән.

№ п/п Чаралар Акциядә катнашучыларны җыю урыны

1 Урман утырту кишәрлеге Лаеш районы, Комлы Ковал авылына таба борылыш

2 Урман фонды территориясен каты көнкүреш калдыкларыннан төзекләндерү урыны Казан шәһәренең Совет районы, Дәрвишләр бистәсе, Липатов урамы

3 Урман фонды территориясен ауган һәм корыган агачлардан чистарту урыны Лаеш районы, Орел поселогы янәшәсендә

Санкт-Петербургның С.М.Киров исемендәге дәүләт урман-техника университеты чакыруы буенча, Татарстан Республикасы белән Санкт-Петербург Хөкүмәте арасындагы Сәүдә-икътисадый, фәнни-техник, социаль һәм мәдәни хезмәттәшлек турында килешүне тормышка ашыру кысаларында, ТР Урман хуҗалыгы министрлыгының тыюлык эше буенча бер төркем белгечләре, “Кичке Таң” ДТКЗ башлыгы Ә.Г.Фәйзуллин, “Спас” ДПКЗ башлыгы Е.С.Костин, биотөрлелек һәм МСТТ торышын контрольдә тоту буенча махсус инспекциянең әйдәп баручы белгече И.Ф. Томаева составында, биотөрлелек бүлеге башлыгы Н.Г. Хәбиров җитәкчелегендә, 2017 елның 25 сентябреннән 27сенә кадәр мәгълүмат алу һәм махсус сакланучы табигать террриторияләренә кагылышлы мәсьәләләрдә тәҗрибә уртаклашу максатларында Ботаника бакчасында булып кайттылар.

Ботаника бакчасына 1827 елның 5 маенда (22 апрелендә) нигез салынган, аның мәйданы – 43,7 гектар.

“Махсус сакланучы табигать территорияләре турында” 1995 елның 15 февралендәге 33-ФЗ номерлы РФ Федераль законы нигезендә дендрология парклары һәм ботаника бакчалары табигать саклау учреждениеләре булып санала, үсемлекчелек дөньясының төрлелеген саклау һәм баету, шулай ук фәнни, мәгариф һәм агарту эшчәнлеген гамәлгә ашыру максатларында үсемлекләрнең махсус коллекцияләрен булдыру аларның бурычларына керә.

Ботаника бакчасы “Урман институты комплексы” Россиякүләм әһәмиятендәге тарих һәм мәдәният һәйкәле чикләрендә урнашкан. Аның территориясендә федераль әһәмияттәге 17 ядкәр һәм төбәк әһәмиятендәге 8 ядкәр урнашкан. Ботаника бакчасы Ядкәрләрне саклау буенча дәүләт инспекциясе комитеты исәбендә тора һәм 1989 елдан башлап XIX гасырның беренче яртысындагы агач-куак үсемлекләренең кыйммәтле коллекциясе булган бакча-парк сәнгате ядкәре буларак дәүләт тарафыннан саклана.

Агач үсемлекләренең коллекциясе – 1600 тирәсе таксон, алар 181 ыругка һәм 61 семьялыкка карыйлар, өч дендр бакчасы территориясендә: паркта, интродукцион питомникта һәм башка коллекция кишәрлекләрендә урын алганнар.

Паркта агач үсемлекләренең 50 меңнән артык нөсхәсе китерелә, аларның 31 төре Россиянең, Ленинград өлкәсенең һәм Карелиянең Кызыл китапларына кертелгән агач үсемлекләренә карый.

Паркта мәйданы 0,63 гектар булган интродукцион питомник бар. Биредә Төньяк-Көнбатыш төбәк өчен яңа булган агач үсемлекләренең яңа төрләренә һәм формаларына, аларның декоратив үзенчәлекләрен һәм хуҗалык кыйммәтләрен өйрәнү максатында, беренчел сынаулар ясала. Төп бурыч – коллекциясен саклау һәм камилләштерү максатында агач үсемлекләрен интродукцияләү.

Урман-техника университетының фәнни хезмәткәрләре татарстанлылар өчен танып-белү экскурсиясе үткәрде. Безнең делегация ТР Урман хуҗалыгы

министрлыгы исеменнән барлык катнашучыларга ТР Кызыл китабын, истәлекле милли сувенирлар бүләк итте, шулай ук университет музееның кайтавазлар кенәгәсендә рәхмәт сүзләрен теркәп калдырды.

Моннан тыш, Татарстан делегациясе Россия Фәннәр академиясенең В.Л.Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаника бакчасында да булды.

Санкт-Петербургның Ботаника бакчасы Россиядәге иң борынгы бакчаларның берсе булып санала. 1714 елда Петр I тарафыннан дару үләннәрен, шулай ук кызыклы “диңгез арты” үсемлекләрен үстерү өчен гамәлгә куелган “Даруханә бакчасы” Бакчага нигез салуда хезмәт итә. Коллекцияләрнең артуы һәм үсемлекләрне өйрәнү буенча эшләрнең әһәмияте 1823 елда Патша Ботаника Бакчасы гамәлгә куелуга китерә. 1823-1824 елларда оранжереяләр төзелә, аларның планировкасы, нигездә, бүгенге көнгә кадәр сакланып калган. 1913 елдан башлап ул ботанника фәне ватанының үзәге һәм дөньядагы иң зур ботаника учреждениеләренең берсе булып санала. Ботаника бакчасындагы оранжереяләрдә һәм паркта тере үсемлекләрнең мул коллекцияләре урын алган. Ботаника бакчасының якынча 1 гектарына якын мәйданын биләп торучы, 1 чакрымгача сузылган оранжереяләрендә үсемлекләрнең 7,5 меңнән артык төрендә исәпләнүче тере үсемлекләр коллекциясе тупланган, шул исәптән алар арасында планетаның иң ерак һәм экзотик почмакларында үсүче яшеллекләр дә бар.

2018 елда FIFA Футбол буенча дөнья чемпионатына әзерләнү һәм аны үткәрү кысаларында Татарстан Республикасы территориясендә ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан Казан шәһәрендә әйләнә-тирә мохитне саклау буенча чаралар комплексының пунктларын үтәүдә аңа йөкләнгән бурычлар тормышка ашырыла. Шулай итеп, 2017 елда Казан шәһәре янәшәсендәге махсус сакланучы табигать территорияләрендә – “Казан дендрарие” төбәк әһәмиятендәге табигать ядкәрендә, “Карьер чокыры”, “Рус-Алман Швейцариясе” аймагы” территорияләрендә 3 мәгълүмат аншлагы урнаштырылды; 2016 елда “Кедр паркы” төбәк әһәмиятендәге табигать ядкәре территориясендә дә 1 мәгълүмат аншлагы урнаштырылган иде.

2017 елның 7 октябреннән башлап Татарстан Республикасында “Урман атнасы-2017” табигать саклау акциясе узачак. Акцияне үткәрү чоры 2017 елның 16 октябренә кадәр дәвам итәчәк. Чараның максаты: экология тәрбияне, шәһәр һәм шәһәр яны урманнарының санитар торышын яхшыртны һ.б. пропагандалау.

РФ башка субъектларында акция “Яшә, урман!” дип атала. Казан шәһәрендә акциянең үзәк чараларын Рус-алман Швейцариясе (Казансу елгасы янәшәсендә, Арча зираты янында) территориясендә үткәрү планлаштырыла. Бу кишәрлектә ТР Президенты Аппараты, ТР Министрлар Кабинеты Аппараты вәкилләре, ТР Дәүләт Советы депутатлары ярдәмендә агачлар утырту күздә тотыла. Чарада 300дән артык кеше катнашыр дип көтелә. Утырту материалының саны – 400 данә.

2017 елның 7 октябрендә шулай ук Казанның шәһәр яны урманнарында да чаралар планлаштырыла: урман фондында агачлар утырту, көнкүреш калдыкларны җыеп алу, ауган агачларны җыештыру һ.б.

Акция рәсми рәвештә 10:00 сәгатьтә башланачак.

A meeting of the commission, where the topical issues of anti-corruption activity were considered, was held in the Ministry of Forestry of the Republic of Tatarstan. N.M.Tazmeev – a Head of State Control and Supervision Department and E.V.Ziyatdinova – a Leading Consultant on issues of State Service and Personnel made reports. The work focused on prevention of corruption offence by scheduled and unscheduled checks performed by state forest inspectors, measures aimed at “petty” corruption mitigation were discussed in the course of the meeting. Also issues on execution of the program of the Ministry on anti-corruption policy implementation for 2015-2020 in the 1st half-year of 2017 and results of supervision over execution of anti-corruption legislation in the Republic of Tatarstan were considered in the meeting.

Очыш 2017 елда янгын чыгу куркынычы янаган чор кысаларында Казан, Олы Әтнә, Байлар Сабасы, Лаеш, Куралово авыллары территорияләре өстеннән гамәлгә ашырылды. Авиапатруль барышында урман законнарын бозу очраклары ачыкланмады.

Көнчыгыш-Европа урман тәҗрибә станциясе базасында ВНИИЛМ ФБУ фәнни-техник совет утырышы булып узды. Чарада ТР урман хуҗалыгы министрының беренче урынбасары Ә.Н. Бәдертдинов һәм урманнарны яңадан җитештерү һәм урман үрчетү бүлеге башлыгы Т.Р. Галиев катнашты.

Лубян көллияте студентлары ТР Эшләүче һәм белем алучы яшьләр арасында профсоюз спартакаиадасында катнашты, әлеге чара Казан шәһәрендә булып узды. 11 команда арасыннан, аларның 10сы Казан шәһәреннән килгән спортчылардан гыйбарәт иде, Лубян урман-техника көллияте студентлары гомуми команда зачетында 5 нче урынны яуладылар, шулай ук канат тартышуда 1 нче урынны алып, җиңү дә яуладылар. Лубян көллияте командасы спартакаиадада катнашуы һәм җиңү ихтыярына ия булганлыгы өчен рәхмәткә лаек танылды!