ЯҢАЛЫКЛАР
Татарстан Республикасы дәүләт урман инспекторлары тарафыннан урман белән чиктәш булып торучы җир кишәрлекләренең мөлкәтчеләрен ачыклау эше дәвам итә. Гамәлдәге урман законнары нигезендә кар эреп бетеп тотрыклы язгы көзге һава торышы урнашканчыга кадәр урманга терәлеп торучы территорияләргә ия булган, алардан файдаланучы һәм (яки) алар белән эш итүче юридик затлар, үзләренең оешу-хокук формасының һәм мөлкәтчелек формасының нинди булуына бәйсез рәвештә, крестьян-фермер хуҗалыклары, иҗтимагый берләшмәләр, шәхси эшкуарлар, вазыйфаи затлар, Россия Федерациясе гражданнары кимендә 10 метр киңлегендәге полосада янгынга каршы минераллаштырылган полоса белән яки башка төрле янгынга каршы барьер белән әлеге кишәрлекнең корыган үсемлекләрдән, урып-җыю калдыкларыннан, ауган агачлардан, кисенте калдыкларыннан, чүп-чардан һәм башка төрле янучан материаллардан чистартылуын тәэмин итәргә тиеш.
Республика кырларында урып-җыю кампаниясе башлануга бәйле рәвештә авыл хуҗалыгы оешмалары һәм крестьян-фермер хуҗалыклары җитәкчеләренә Татарстан Республикасы дәүләт урман инспекторлары тарафыннан Урманнарда янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен үтәү, урман янгыннарына һәм аның белән бәйле гадәттән тыш хәлләргә китереп чыгаруга потенциаль сәбәпче булган контрольсез яндыруларны булдырмас өчен бөтен чараларны күрү өлешендә законнарны бозуның ярамаганлыгы турында кисәтүләр бирелә.
Ел башыннан бирле дәүләт урман инспекторлары тарафыннан 700 артык кисәтү бирелде.
"Яшел Үзән урманчылыгы" ДКУ хезмәткәрләре урман фондына чиктәш булып торучы яр буе полосасын һәм комлык зонасы буйлап 15 гектардан артык территориядә чисталык урнаштырды. Табигать саклау акциясе барышында 30 кубометрдан артык чүп җыелды. Җыештыру эше "Урман санитарлары" проекты активистлары белән берлектә уздырылды. Проектта төп катнашучылар булып укудан буш вакытларында, беренчедән, җәмәгатьчелек өчен файдалы хезмәт белән шөгыльләнү мөмкинлеген алучы мәктәп укучылары һәм студентлар катнаша, ә икенчедән, алар урманны һәм ярны көнкүреш калдыкларыннан чистарта.
Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгының Фәнни-техник советы утырышында алга таба эшләү өчен урман хуҗалыгын алып бару буенча фәнни эшләрнең темалары расланды. Чарада Татарстан Республикасы урман хуҗалыгы министры Равил Кузюров, урман фәне вәкилләре, ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы каршындагы Иҗтимагый совет вәкилләре һәм Министрлык аппараты вәкилләре катнашты. Утырышны тәмамлап, Р.Ә.Кузюров урман өлкәсендәге фәнни эшләнмәләрнең Татарстан Республикасында урман хуҗалыгын алып бару дәрәҗәсен арттыруына һәм эш тармагына кертелүенә өмет белдерде.
Фәнни-техник совет утырышы кварталга бер мәртәбәдән артыграк булмаган ешлыкта уздырыла. Аның максаты – урман мөнәсәбәтләре, урманнан файдалану һәм әйләнә-тирә мохитне саклау өлкәсендә фәнни-техник эшчәнлекнең өстенлекле юнәлешләрен билгеләү.
Урман культураларын һәм утырту материалын инвентарьлаштыру алдыннан дәүләт бюджет учреждениеләре – урман хуҗалыклары белгечләре тарафыннан даими питомникларда утырту материалының сыйфат һәм сан күрсәткечләрен арттыру эше алып барыла. Хәзерге вакытта, нигездә, 1, 2, 3 яшьлек чәчкеннәргә чираттагы тәрбия эшләре уздырыла. Әлеге эшләр кул белән башкарыла, гербицидлар кулланыла, шулай ук кирәкле техника эшкә җигелә.
Асылда, Арча урман хуҗалыгы хезмәткәрләре яхшы һава шартлары торганда 1-3 яшьлек урман культураларын утап чыгу эшен төгәлләргә ашыга. Чәчүлекләрне карау эше аларның үсеше өчен иминлекле шартлар тудыру максатында гамәлгә ашырыла.
18 август көнне Чебоксар шәһәрендә (Чуашстан) бик кызыклы чара – “Идел аръягы урман кисүчесе – 2018” урман аударучылар конкурсы булып узды, ул Шәһәр көнен бәйрәм итүгә багышланган иде. Конкурста катнашу өчен Татарстан, Мари Иле һәм Түбән Новгород кебек төрле төбәкләрдән командалар чакырылды. Конкурс кысаларында анда катнашучылар агач аудару, катнаш кисем белән кисү, төгәл кисү, сабаклар кискәләү буенча операцияләр башкарды.
Татарстан Республикасы исеменнән “Нурлат урман хуҗалыгы” ДБУ урман аударучылары командасы катнашты. “Агач аудару” дисциплиналарында Олег Алексеев 3 нче урын алды, шулай ук барлык конкурс йомгаклары буенча шәхси зачетта да ул 3 урынга лаек булды. “Катнаш кисем белән кисү” дисциплинасында Александр Мортазин 3 нче урын алды. “Төгәл кисү” дисциплинасында Николай Гришаков 3 нче урынга лаек булды.
Волонтер (ихтыяри зат) елы кысаларында “Кәләй урман хуҗалыгы” ДБУ белән берлектә “Кәләй урманчылыгы” ДКУ хезмәткәрләре тырышлыгы белән Бота кишәрлеге урманчылыгы урман фондында “Урманны чистарак итәрбез” акциясе уздырылды, аның барышында Татарстан Республикасы Әлмәт районы Кәләй тимер юл станциясенә тоташып торучы 1.5 гектарда урман территориясе чистартылды.
“Мәктәпкә җыенырга ярдәм ит” хәйрия акциясе Татарстанда беренче мәртәбә генә уздырылмый. Татарстан Республикасының урман хуҗалыгы хезмәткәрләре быел да әлеге изге эшкә теләктәшлек күрсәтте. Асылда, “Минзәлә урманчылыгы” ДКУ хезмәткәрләре әлеге хәйрия акциясенә үзләреннән өлеш кертеп, чарада катнашты.
Матди чаралар мәктәп формасы һәм барча кирәк-яраклар белән тутырылган заманча букчалар сатып алу өчен юнәлдерелде. Беренче сыйныф укучылары өчен әзерләнгән әлеге кирәк-яраклар күпбалалы һәм аз тәэмин ителгән гаиләләргә бирелде. Нәниләр өчен шулай ук театральләштерелгән тамаша һәм концерт та оештырылган иде. Булачак мәктәп укучыларына укуларында уңышлар, ә ата-аналарга сабырлык, балалары өчен горурлык хисләрен кичерүдә күбрәк мөмкинлекләр булуын теләделәр.
Урман культураларын үз вакытында тәрбияләү – сыйфатлы һәм тотрыклы утыртма алу нигезе булып тора. Әлеге юнәлештә уңышлы эшләү өчен Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан кулдан эшли торган 125 данә “Husqvarna” җитештерүендәге мотокорал сатып алынды. Заманча техникадан файдалану урман тармагындагы белгечләрнең эшен җиңеләйтә, хезмәт җитештерүчәнлеген һәм башкарыла торган эшләрнең сыйфатын арттыра.
Хәзерге вакытта яшь агачлар арасында 4542 гектарда тәрбия эшләре уздырылды. Бүгенге көндә Кама, Минзәлә, Чирмешән һәм Биләр урман хуҗалыклары әлеге эштә яхшы темплар күрсәтә. Яшь агачлар арасында тәрбияви кисүләр быелның 1 октябрендә кадәр тәмамланырга тиеш.
Быел Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгында автогидрокүтәртү машиналары сатып алынды, алар орлык плантацияләрендә һәм плюс агачларыннан орлыклар әзерләү чорында күркә җыю өчен файдаланылачак. Әгәр элегрәк агачларның орлыкларын автомобиль кузовы өстенә яки трактор кузовы платформасына басып җыя торган булсалар, хәзер исә әлеге эш "ГАЗ" автомобиле базасындагы гидрокүтәртү машинасы ярдәмендә башкарылачак. Платформаны күтәртүнең максималь биеклеге 20 метр тәшкил итә. Ул яхшыртылган нәселдәнлек үзенчәлекләре булган орлыкларны күбрәк җыю мөмкинлеген бирә, шулай ук урман-орлык плантацияләрендә һәм даими урман-орлык кишәрлекләрендә тиешле тәрбия эшләрен уздырырга булыша. Бүгенге көндә Татарстан Республикасында төп урман хасил итүче токымнарның орлыкларын җитештерә торган урман орлыкчылыгы объектлары 1336 гектар мәйданда урнашкан – Арча, Яшел Үзән, Ары, Кайбыч, Кама, Кызыл-Йолдыз, Лаеш, Шәһәр яны һәм Саба урманчылыкларында. Хәзерге вакытта урман хуҗалыгы белгечләре тарафыннан ылыслы токым орлыклары 760 кг, яфраклылардан 213 кг җыелды.
Киңәшмә барышында Төмәннән яшь галим Андрей Николаев эше күрсәтелде, ул законсыз кисүләргә каршы агач материалын биометрик исәпкә алу ысулы белән көрәшергә тәкъдим итә. Хәзерге вакытты "кәкре куллы" урман кисүчеләр күп очракта җинаять эзләре һәм дәлилләр җитеп бетмәве нәтиҗәсендә җәзадан котылып килә. Агач материалын биометрик исәпкә алу браконьерларга эз югалту һәм җинаять җәзасыннан китү өчен өмет калдырмый диярлек.
Фәнни методны дактилоскопия – кул бармаклары эзе буенча шәхесне тану белән чагыштырырга була, агачларың бер еллык боҗралары бармак эзе кебек кабатланмый торган. Боҗра рәсемен агачның теләсә кайсы өлешеннән сканлап алырга була, хәтта ботагыннан да, кисенте материалыннан да. Браконьерлар калдырып киткән түмәр кисемнәре фотога төшерелә, шуннан соң компьютер программасы ярдәмендә шикле агач кисентеләре белән тәңгәлләштерелә.
"Без агачның кайсы урманчылыкта – Түбән Кама, Саба, Мамадыш, Азнакай яки кайсы да булса башкасында – киселгәнен билгели алачакбыз. Һәркемгә мәгълүм, Җирнең магнит кыры бар, агачларның бер еллык боҗралары аңа нык йогынты ясый, шуларга нигезләнеп экспертиза ясала да инде. Әлеге агачка бу түмәрнең туры киләме-юкмы икәнлеген белүе – проблема түгел. Хәтта ботак та – безнең өчен дәлил булып тора", – дип сөйләде "Себер урман сынау станциясе" ФБУ филиалы директоры Исләм Зәйнуллов.