ЯҢАЛЫКЛАР
2017 елның 27 мае – “Татарстанның чиста урманнары” табигатьне саклау республика акциясе кысасында Урман биләмәләрен бердәм җыештыру көне. Бу теманы яктыртуда катнашу өчен матбугат чаралары вәкилләрен дә чакырабыз.
Урман территорияләрен җыештыруда дәүләт гражданлык хезмәткәрләре, ТР Президенты Аппаратында, ТР Министрлар Кабинетында эшләүчеләр, ТР Дәүләт Советы депутатлары, ТР Прокуратурасы, министрлыклар, ведомстволар, суд органнары хезмәткәрләре, уку йортлары укытучылары һәм студентлары, җәмәгатьчелек катнашачак.
Инде традициягә әйләнгән “Татарстанның чиста урманнары” акциясе Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы тәкъдиме белән уздырылучы әһәмиятле һәм зур масштаблы чараларның берсе булып тора. Ул, ике этапта – язын һәм көзен үткәрелеп, халык арасындагы популярлыгы артканнан-арта бара. Табигатьне саклау чараларының максаты – Татарстан урманнарында уңайлы санитар-экологик шартлар булдыру.
Республика урманнарының санитар халәте табигый һәм антропоген факторлар комплексы белән билгеләнә. Табигать күренешләрен алганда, урманнарның торышына тискәре йогынтыны корылыклар, салкыннар, давыллар ясый. Соңгы елларда урманнарның санитар торышына ял итәргә килүчеләрнең күбәя баруы да нык тәэсир итә. Шуның нәтиҗәсендә урманнар көнкүреш калдыклары белән пычрана.
Бу акция республиканың балансланган социаль-икътисади үсешенә һәм гражданнарның уңайлы тирәлектә яшәргә Конституциядә язылган хокукларын гамәлгә ашырырга ярдәм итә.
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2017 елның 12 маендагы 911-р номерлы әмере белән агач материалының Икътисади эшчәнлек төрләре буенча гомумроссия продукция классификаторына тәңгәл рәвештә билгеләнүче, Россия Федерациясе Урман кодексының агач материалын транспортта ташу турындагы һәм аның белән алыш-биреш итүне исәпкә алу турындагы таләпләре кагыла торган төрләре исемлегенә кертелүче үзгәрешләр расланды. Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2017 елның 12 маендагы 911-р номерлы әмере 2017 елның 1 июленнән көченә керә.
Хәзерге вакытта агач материалын әйләнештә йөртүне дәүләт көйләвенең җитешсезлеге булып, урман законнары нормалары кагыла торган товар продукциясе төрләрен колачлауның тулы булмавы тора. Ә бу урман әзерләүчеләрнең намуссызларына агачны кабул итү һәм беренчел эшкәртүнең урманны законсыз әзерләү урыннары янәшәсендә үк торган пунктларын законсыз агачны беренчел эшкәртү юлы белән легальләштерү өчен файдаланырга мөмкинлек бирә. Нәтиҗә буларак, агач материалы базарында контрольгә алынмый торган беренчел эшкәртү продукциясе – урман законнарына туры килмәүче һәм транспортта каршылыксыз ташып, сатып яки пошлинасыз экспортка чыгарып була торган пиломатериаллар барлыкка килә.
РФ Хөкүмәтенең 911-р номерлы әмере бу проблеманы хәл итүгә юнәлдерелгән: урман законнары җайга сала торган өлкәгә урманны беренчел кисү продукциясе кертелгән, урман законнарының агач материалын һәм аның белән алыш-биреш итүне исәпкә алу турындагы нормаларына агач материалының яфраклы токымнарның пеше чыбыклары рәвешендәге 10 төре өстәлгән. Шулай итеп, ОКПД2 классификаторының урман тармагы өлешендәге ак тап бетерелгән.
Иң мөһиме – агач материалының 24 төре, ягъни товар номенклатурасының 24 позициясе – пиломатериаллар хәзер урман законнарының аның белән алыш-биреш итүне исәпкә алу турындагы нормаларына туры килә. Пиломатериалларның 24 төре буенча бергә теркәп җибәрелә торган документ рәсмиләштерергә, ә андый төрдәге продукция белән барлык алыш-бирешләрне Урманнар буенча Бердәм дәүләт автоматлаштырылган мәгълүмат системасына (ЛесЕГАИСка) кертергә кирәк булачак, дигән сүз бу. Бу – өр-яңа таләп, ул урман законнарының үтәлү өлкәсен киңәйтә, 2017 елның 1 июленнән көченә керә.
Ылыслы токымнарның: нарат, чыршы, карагай, эрбет, ак чыршы, башка ылыслы токымнар пиломатериаллары, яфраклы токымнарның: имән, бүк, корычагач, каен, усак, тупыл, зирек, юкә, башка яфраклы токымнар пиломатериаллары кебек позицияләр кертелде. Моннан тыш, аерым төрләр булып, исемлеккә буялмаган шпаллар – киң һәм тар колеялы тимер юллар өчен, метрополитен өчен, шулай ук тимер юлларда стрелка күчерү өчен буялмаган агач борыслар кертелде.
Яңа таләпләрнең үз көченә керүенә кадәр бер айдан аз гына артыграк вакыт калды, шуңа күрә барлык эшкуарлар өчен, барлык тармак берлекләре өчен бу мәгълүматны үз хезмәткәрләренә, эшкуарларга һәм предприятиеләргә җиткерү мөһим бурыч булып тора. Алар документларның ничек тутырылуы, мәгълүматның ЛесЕГАИСка ничек кертелүе белән алдан ук таныша торырга тиеш, чөнки мәгълүматны ЛесЕГАИСка кертү өчен, системада мөстәкыйль рәвештә теркәлергә һәм, алыш-бирешләрне раслау өчен, көчәйтелгән квалификацияләнгән электрон имзага ия булырга кирәк.
ЛесЕГАИСта моңарчы инде эшләгән кешеләр, мәсәлән, урман кисү предприятиеләренең базардан чимал сатып алган хезмәткәрләре, монда кыенлык кичермәячәк. Ләкин әгәр алар элегрәк тураклау өчен бүрәнәләр генә сатып алган булсалар, хәзер алар системага эшкәртү продукциясен дә кертәчәкләр. Ә инде пиломатериаллар сатуда арадашчы булганнарга закон таләпләрен өйрәнергә кирәк булачак.
Яңа нормалар үз көченә керү белән бер үк вакытта, яңа таләпләрне бозган яки үтәмәгән өчен җаваплылык нормалары да үз көченә керә. Агач материалы белән алыш-бирешне ЛесЕГАИСка кертмәүчеләр яки пиломатериалларны транспортта алып барганда бергә теркәп җибәрелүче документларны тутырмаучылар штраф рәвешендәге административ җәзага тартылачак.
Әйтик, агач материалы белән алыш-бире итү турындагы декларацияне тапшырмау яки үз вакытында тапшырмау, шулай ук агач материалы белән алыш-биреш итү турындагы декларациядә күрәләтә ялган мәгълүматлар күрсәтү вазыйфаи затларга – биш меңнән егерме мең сумга кадәр; юридик затны оештырмыйча эшкуарлык эшчәнлеге белән шөгыльләнүче затларга – җиде меңнән егерме биш мең сумга кадәр; юридик затларга йөз меңнән ике йөз мең сумга кадәр административ штраф салынуга сәбәп була.
Дәүләт хакимиятенең вәкаләтле органнарының, җирле үзидарә органнарының ЛесЕГАИСка мәгълүмат тапшырмавы яки үз вакытында тапшырмавы, шулай ук күрәләтә ялган мәгълүматлар тапшыруы биш меңнән егерме мең сумга кадәр административ штраф салынуга сәбәп була.
Агач материалын исәпкә алу тәртибен бозган өчен административ штраф каралган: вазыйфаи затларга – егерме биш меңнән утыз биш мең сумга кадәр; юридик затларга – ике йөз меңнән дүрт йөз мең сумга кадәр.
Урман законнарының агач материалын мәҗбүри рәвештә тамгалау өлешендәге таләпләрен бозу вазыйфаи затларга – агач материалын конфискацияләп яисә ансыз гына, утыз меңнән кырык мең сумга кадәр; юридик затларга – агач материалын конфискацияләп яисә ансыз гына, өч йөз меңнән биш йөз мең сумга кадәр күләмдә административ штраф салынуга сәбәп була.
Урман законнары белән билгеләнгән тәртиптә рәсмиләштерелмәгән бергә җибәрелә торган документсыз агачны транспортта ташу вазыйфаи затларга – агач материалын һәм (яки) административ хокук бозу коралы булып торучы транспорт чараларын конфискацияләп яки ансыз гына, утыз меңнән илле мең сумга кадәр; юридик затларга, агач материалын һәм (яки) административ хокук бозу коралы булып торучы транспорт чараларын конфискацияләп яки ансыз гына, биш йөз меңнән җиде йөз мең сумга кадәр күләмдә административ штраф салынуга сәбәп була.
ЛесЕГАИСка инде агач материалын сатып алу һәм сату буенча 526 мең алыш-биреш турында мәгълүмат кертелгән. 2017 елда гына да 124 меңнән артык алыш-биреш турында мәгълүматлар кертелгән һәм көн саен агач материалы белән алыш-биреш итү турында 800дән артык декларация кертелә.
Системада хокукны билгеләүче һәм хисап буенча 4 миллионнан артык документ саклана, шул исәптән 150 мең аренда килешүе, 2,3 млн сату-алу килешүе, 273 мең урман декларациясе, урманнардан файдалану турында 1,6 миллионнан артык хисап, 34 мең дәүләт контракты. 2017 елда, Россия Федерациясеннән алып чыгу өчен, имән, бүк һәм корычагачның берәмләп тамгаланган 300,2 мең бүрәнәсе турында мәгълүматлар кертелде.
2017 елның 12 маена ЛесЕГАИСта юридик затлар һәм шәхси эшкуарлар өчен – 40,3 меңнән артык исәпкә алу язмасы, Россия Федерациясе субъектлары һәм урманчылыклар өчен – 8,3 мең исәпкә алу язмасы, Россия Федерациясенең Таможня федераль хезмәте хезмәткәрләре өчен – 2 мең исәпкә алу язмасы, Россия ЭЭМ хезмәткәрләре өчен – 1,36 мең исәпкә алу язмасы, Россия Федерациясенең Салым федераль хезмәте хезмәткәрләре өчен – 914 исәпкә алу язмасы, Россия Федерациясенең Дәүләт мөлкәтен идарә итү федераль хезмәте хезмәткәрләре өчен – 231 исәпкә алу язмасы, Россия Федерациясенең Суд приставлары федераль хезмәте хезмәткәрләре өчен – 127 исәпкә алу язмасы, Россия Федерациясенең Генераль прокуратурасы хезмәткәрләре өчен – 114 исәпкә алу язмасы, муниципаль берәмлекләр өчен – 67 исәпкә алу язмасы һәм Россия Федерациясенең Табигатьтән файдалану өлкәсендә күзәтчелек итү федераль хезмәте хезмәткәрләре өчен 32 исәпкә алу язмасы булдырылган.
2017 елда агач материалының законсыз әйләнешенә бәйле 3,6 мең административ эш ачылды, аларның 3,4 меңе – урманнарны идарә итү органнары тарафыннан. Административ хокук бозулар турында Рослесхозның һәм федераль округлардагы Урман хуҗалыгы департаментларының вазыйфаи затлары төзегән беркетмәләр буенча 27831 мең сумлык штрафлар салынды.
Лубян урман-техника көллиятенең “Бакча-парк һәм ландшафт төзелеше” белгечлеген үзләштерүче 1 курс студентлары Станислав Козырев һәм Ульяна Селюнина “Яшь профессионаллар” V илкүләм чемпионатының (World Skills Russia) финалында “Ландшафт дизайны” компетенциясе буенча җиңү яуладылар һәм бронза призерлары булдылар.
Җиңүгә барып җитү җиңел генә түгел иде. Балалар чемпионатның берничә этабын уздылар. Февральдә “Яшь профессионаллар” төбәк чемпионатында, аннары Мәскәү өлкәсендә сайлап алу этабында җиңделәр (1 урын). Нәтиҗәдә Россия буенча иң яхшылар бишлегенә керделәр һәм Мәскәү, Хабаровск, Төмән, Калининград һәм Краснодар командалары арасында өченче урынны алып, Татарстан Республикасы исәбенә тагын бер медаль өстәделәр. Гомумкоманда медальләр зачетында Татарстан командасы, мәскәүлеләрдән әз генә калышып, 2 нче урынны алды.
Җиңү һәм казанышлар турында сөйләгәндә, команданың тренерлары – Лубян урман-техника көллиятенең административ-хуҗалык эшләре буенча урынбасары Наил Мөхәммәтвакыйф улы Сираҗетдинов һәм “Бакча-парк һәм ландшафт төзелеше” белгечлегенең махсус фәннәр укытучысы Наталья Михайловна Сираҗетдинованың хезмәтен билгеләп үтмәү мөмкин түгел.
Республикабызның төрле почмакларындагы тыюлыклар табигате фотосурәтләреннән экспозиция ясау Махсус сакланучы табигать территорияләре елы кысасында ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан башкарыла. Сирәк очрый торган хайваннар һәм тиңе булмаган табигать ландшафтлары фотосурәтләре куелган “Тыюлыклы Татарстан” күргәзмәсе үз эшен дәвам иттерә. Аның белән Татарстан Республикасы Милли музеенда танышырга мөмкин. Экспозиция музейга килүчеләрдә зур кызыксыну тудырды һәм башкала кунакларының уңай бәяләрен алды инде.
Экология елы кысасында “Ашыт” заказнигы хезмәткәре Г.И. Абдрахманова Арчаның 10 нчы номерлы балалар бакчасы төркемнәрендә дәресләр үткәрде. Чараларның максатлары балаларның белемнәрен арттыру һәм аларны беренче чәчәкләрнең яңа төрләре белән таныштыру, иҗат ярдәмендә табигатькә мәхәббәт уяту иде. Нәниләргә беренче чәчәкләр турында презентация күрсәттеләр, аларның табигатьтәге әһәмияте һәм аларны саклау кирәклеге турында аңлаттылар. Соңыннан сабыйлар, уйный-уйный, яз җиткән һәм умырзаялар чәчәк аткан урманга “Тылсымлы сәяхәт”кә киттеләр. Балалар төркемнәре белән бергәләп “Умырзаялар” дигән аппликация, ә урта төркемдәгеләр пластилиннан “Энҗе чәчәкләр” аппликациясен ясадылар. Өлкән төркем балаларының да рәсемнәре үзенчәлекле килеп чыкты, алар рәсем ясауның төрле техникаларын кулланып, картиналар иҗат иттеләр.
Балалар, мавыгып, иҗади эшләр башкардылар, шигырьләр сөйләделәр, беренче чәчәкләрнең исемнәрен эзләп таптылар, җырладылар, биеделәр. Шуны билгеләп үтәргә кирәк: Арчаның 10 нчы номерлы балалар бакчасында экологик тәрбиягә зур игътибар бирелә. Чара тәмамлангач, тәрбиячеләргә ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы дипломнары тапшырылды.
2017 елның 12 маенда агач материалының Икътисади эшчәнлек төрләре буенча гомумроссия продукция классификаторына (ОКПД2) тәңгәл рәвештә билгеләнүче, Россия Федерациясе Урман кодексының агач материалын транспортта ташу турындагы һәм аның белән алыш-биреш итүне исәпкә алу турындагы таләпләре кагыла торган төрләре исемлегенә үзгәрешләр кертү хакында Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 911-р номерлы әмере имзаланды.
2017 елның 1 июленнән, ОКПД2 классификаторына тәңгәл рәвештә, урман законнарының агач материалын һәм аның белән алыш-биреш итүне исәпкә алу турындагы нормалары урман кисү продукциясенең 34 категориясенә кагылачак.
Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы агач материалын әзерләү, эшкәртү, транспортта ташу белән шөгыльләнүче барлык затларга урманга кагылышлы законнарның таләпләрен үтәү зарурлыгы турында искәртә. Билгеләнгән тәртиптә рәсмиләштерелмәгән, бергә җибәрелә торган документсыз агачны транспортта ташу вазыйфаи затларга, агач материалын һәм (яки) административ хокук бозу коралы булып торучы транспорт чараларын конфискацияләп, 30 меңнән 50 мең сумга кадәр административ штраф салынуга сәбәп була. Юридик затларга штраф – 500 меңнән 700 мең сумга кадәр.
Идел буе федераль округының Урман хуҗалыгы департаменты вәкилләре, министрлык хезмәткәрләре һәм Азнакай, Әлки, Биләр, Түбән Кама урманчылыклары белгечләре катнашындагы чараны "Рослесинфорг" ФДБУның Казан филиалы оештырган иде.
Урманны тәртипкә китерү күнекмәсе – урманнарны тәртикә китерү буенча кыр эшләре башланыр алдыннан бик кирәкле чара.
Күнекмә алуның максаты булып, урман кишәрлегендә (бүлеп алынган җирдә) урманны матди яктан бәяләү күрсәткечләрен билгеләү һәм урманнарны инвентаризацияләү ысулларын бердәм рәвешкә китерү буенча күнекмәләр булдыру тора.
Дәүләт контрактын үтәү кысасында күмәк күнекмә уздыру өчен, тәртипкә китерелүче объектта аеруча киң таралган, токым составы, төзелеше, яше һәм товар структурасы, җитештерүчәнлеге, урман үсемлекләре үсү шартларының типлары һәм килеп чыгышлары буенча төрле-төрле булган утыртмалар сайлап алынды.