ЯҢАЛЫКЛАР

Узган шимбә көнендә, 7 октябрьдә, республика буенча “Урман атнасы” табигатьне саклау акциясе старт алды, аңа республикада яшәүче 30 мең тирәсе кеше кушылды, шул исәптән ТР Президенты Аппараты, ТР Министрлар Кабинеты вәкилләре, ТР Дәүләт Советы депутатлары, министрлыклар, ведомстволар, суд органнары хезмәткәрләре, укытучылар һәм белем йортларында укучы студентлар үзләреннән өлеш кертте. Энтузиастлар агачлар утырттылар, урман фонды территориясен каты көнкүреш калдыкларыннан, ауган һәм картайган агач коры-сарыларыннан тәртипкә китерделәр.

Казан шәһәрендәге үзәк чара “Вахитов” скверында булды, биредә, гадәткә әйләнгәнчә, 400 данә чыршы утыртылды. Бу чарада ТР Премьер-министры Алексей Песошин катнашты.

Республиканың барлык муниципаль районнарында да истәлекле аллеялар барлыкка килде. Әйтик, “Казан арты” биектау паркында Хөкем йортының чыршы аллеясына нигез салынды. Биредә Фемидага хезмәт итүче 120 кеше катнашты.

Билгеләп үтик, әлеге акция Татарстан Республикасының Урман хуҗалыгы министрлыгы инициативасы белән үткәрелә, 2010 елдан бирле гамәлгә ашырыла. Агач утырту эше елына ике мәртәбә, язын һәм көз көне башкарыла. Урманчылар белән республикада яшәүчеләрнең уртак тырышлыгы аркасында яз көне 400 гектарда 3,5 миллион данә яшь агачка гомер бүләк ителде.

Урман хуҗалыгы министры вазыйфаларын башкаручы Ә.Н.Бәдертдинов билгеләп узганча, Татарстан Россия Федерациясендәге аз урманлы төбәк булып санала, территориябезнең урман белән каплану дәрәҗәсе нибары 17,5 процент тәшкил итә, шуңа күрә дә ел саен аның мәйданын арттырырга кирәк. Моңа охшаш чаралар җәмәгатьчелек игътибарын урман ресурсларын саклау, аларны яңадан җитештерү проблемаларына җәлеп итү максатында, шулай ук “Яшә, Урман!” россиякүләм акциясе кысаларында үткәрелә.

“Урман атнасы” 2017 елның 16 октябренә кадәр дәвам итәчәк.

Яңгырлары белән килде көз җиһанга,

Һич туктамый, ява да ява, тышта салкынча,

Җил дә исеп куя вакыт-вакыт, үзәкләргә үтеп,

Ә көз барыбер ямьле, мөмкин түгел сокланмыйча!

Ныклы адымнар белән төшкән яңгыр тамчылары

Иркәли яңакларны, киемнәр бетте юешләнеп.

Шулай да бу акцияне һәрвакыттагыча

Үткәрәбез Министрлыклар белән өметләнеп:

Бер туктар әле, яңгыры да, кайчан да булса,

Табигать, ниһаять, елаудан туктар, дип,

Без янә агач утырту эшенә керешербез,

Яңа үсентеләргә гомер бүләк итәрбез, дип.

Яусын әле яңгыр, үсентеләр үсеш алсыннар,

Чәчкеннәр эчсеннәр туйганчы суны!

Без исә сабыр итик, Сезнең белән, кешеләр,

Яшеллеккә күмик бергәләп Планетаны!

Андрей Атаманов – урманнарны яңадан җитештерү һәм урман үрчетү бүлегенең әйдәп баручы консультанты

2017 елның 7 октябрендә табигатьне саклау буенча “Урман атнасы-2017” республика акциясе старт ала, аның оештыручысы булып ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы тора. Акция урман ресурсларын саклау, яңадан җитештерү проблемаларына җәмәгатьчелек игътибарын җәлеп итү максатларында, шулай ук “Яшә, Урман!” россиякүләм акциясе кысаларында үткәрелә.

Бу көздә “Урман атнасы” республиканың барлык муниципаль районнарында, Шәһәр яны урманчылыгының һәм Казан шәһәренең берничә мәйданчыгында үткәреләчәк. Акция кысаларында 250 гектарда яшь үсентеләр утыртылачак, территорияләр каты көнкүреш калдыкларыннан,

ауган һәм корыган агачлардан чистартып, төзекләндереләчәк. Акциядә барлыгы республикада яшәүче 30 мең кеше катнашачак, болар – ТР Президенты Аппараты, ТР Министрлар Кабинеты вәкилләре, ТР Дәүләт Советы депутатлары, министрлыклар, ведомстволар, суд органнары хезмәткәрләре, укытучылар һәм студентлар.

Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2015 елның 5 мартындагы 366-р номерлы боерыгы белән расланган Эшче һәм инженер һөнәрләрен популярлаштыруга юнәлдерелгән чаралар планын үтәү кысаларында 2017 елның сентябреннән декабренә кадәрге чорда Федераль урман хуҗалыгы агентлыгы Мәктәп урманчылыкларының “Иң яхшы мәктәп урманчылыгы” гомумроссия читтән торып карау-конкурсының (алга таба – Конкурс) үткәрелүе хакында хәбәр итә.

Конкурс 4 номинация буенча үткәрелә:

· “Урман торгызу”;

· “Урманны саклау һәм яклау”;

· “Мәгърифәт эшчәнлеге”;

· “Мәктәп урманчылыгы эшчәнлеген оештыру”.

Конкурста катнашу өчен заявкалар һәм материаллар электрон рәвештә nashles17@mail.ru и les.obr@rosleshoz.ru электрон адреслары буенча 2017 елның 1 ноябренә кадәр кабул ителә.

Конкурска йомгак ясау һәм җиңүчеләр белән призерларны ачыклау 2017 елның 25 ноябрендә гамәлгә ашырылачак.

Элемтә өчен мәгълүмат:

· “Промо ВИП” ҖЧҖ, Ожерельева Ярославна Владимировна – 8 (985) 967-21-50, Нитай Сергей Анатольевич – 8 (964) 572-16-90;

· Рослесхозның Фән һәм киләчәге булган урман үстерү идарәсенең киләчәге булган урман үстерү, фән һәм мәгариф бүлеге – 8(495) 953-88-62.

2017 елның 4 октябре – “Евразия урманнары – Идел буе урманнары” халыкара конференциясенең икенче көне. Бүген форумда катнашучыларга Арча урманчылыгы урман фонды объектларын, гадәткә кергән технология буенча утырту материалы үстерүнең урман питомнигын, шулай ук мәктәп урманчылыгын күрсәттеләр.

Исегезгә төшерәбез, конференциянең төп максаты яшь галимнәрне табигатьтән файдалану, биология, генетика һәм биохимия өлкәсендәге соңгы казанышлардан файдаланып, экология яктан яклагыч методлар ярдәмендә урман хуҗалыгын комплекслы алып бару кебек төрле өлкәләрдәге соңгы казанышлар, урман экосистемаларының биологик төрлелеген саклау буенча инновацияле методлар, урманның агач булмаган продуктларын, агач материалларын һәм аның калдыкларын Татарстанда эшкәртү технологияләре белән таныштырудан, аларны фәнни-тикшеренү эшендә һәм белем алу процессында кулланудан гыйбарәт. Урман хуҗалыгы, урманчылык, тыюлык эше өлкәсендәге белгечләрнең, иҗтимагый экология оешмаларының активистлары, массакүләм мәгълүмат чаралары һәм галим-белгечләрнең

урман экосистемаларын һәм әйләнә-тирә мохитне саклау буенча хезмәттәшлеге өчен шартлар тудыру, уртак проектларны үтәү өчен чит илдәге партнерлар белән элемтәләр урнаштыру – шулай ук чараның әһәмиятле бурычлары булып тора.

Казан дәүләт авыл хуҗалыгы университетында рәсми рәвештә “ЕВРАЗИЯ УРМАННАРЫ – ИДЕЛ БУЕ УРМАННАРЫ” XVII халыкара яшь галимнәр конференциясе ачылды. Сәламләү сүзләре белән форумда катнашучылар алдында Татарстан Республикасы урман хуҗалыгы министры вазыйфаларын башкаручы Ә.Н. Бәдертдинов чыгыш ясады: “Яшь галимнәрнең “Евразия урманнары – Идел буе урманнары” 18 нче фәнни-гамәли конференциясен үткәрү – безнең өчен зур хөрмәт булып тора. Ел саен форумның географиясе киңәйгәннән киңәя бара һәм без Беларусия Республикасы, Польша, Венгрия, Финляндия һәм башка илләр кебек Татарстанның да конференцияне оештыручы илләр исемлегенә керүе өчен без горурлык хисләре кичерәбез. Быел конференциядә катнашучыларның барысына да кызыклы һәм нәтиҗәле эшләүләрен телим һәм урман хуҗалыгын үстерү өлкәсендә билгеләнгән планнар һәм проектлар уңышлы гына тормышка ашырылсын!”

Быел чараны атаклы галим, урманчы-классик, дөньякүләм әһәмиятендәге урманчылык фәненең күренекле эшлеклесе Георгий Федорович Морозовның 150 яшьлегенә, Казан дәүләт авыл хуҗалыгы университетының 95 еллыгына һәм Россиядә Экология елына багышлаганнар. Конференциянең төп максаты яшь галимнәрне табигатьтән файдалану, биология, генетика һәм биохимия өлкәсендәге соңгы казанышлардан файдаланып, экология яктан яклагыч методлар ярдәмендә урман хуҗалыгын комплекслы алып бару кебек төрле өлкәләрдәге соңгы казанышлар, урман экосистемаларының биологик төрлелеген саклау буенча инновацияле методлар, урманның агач булмаган продуктларын, агач материалларын һәм аның калдыкларын Татарстанда эшкәртү технологияләре белән таныштырудан, аларны фәнни-тикшеренү эшендә һәм белем алу процессында кулланудан гыйбарәт. Урман хуҗалыгы, урманчылык, тыюлык эше өлкәсендәге белгечләрнең, иҗтимагый экология оешмаларының активистлары, массакүләм мәгълүмат чаралары һәм галим-белгечләрнең урман экосистемаларын һәм әйләнә-тирә мохитне саклау буенча хезмәттәшлеге өчен шартлар тудыру, уртак проектларны үтәү өчен чит илдәге партнерлар белән элемтәләр урнаштыру – шулай ук чараның әһәмиятле бурычлары булып тора.

Конференциядә Россиядән, Беларусиядән, Казакъстаннан, Польшадан, Венгриядән, Швециядән, Кытайдан, Төркиядән, Кыргызстаннан, Украинадан, Сербиядән, Серб Республикасыннан, Ираннан, Абхазиядән, Армениядән, Молдовиядән, Германиядән, Италиядән, Румыниядән һәм Словениядән 200дән артык галим һәм белгеч катнаша. Шунысын билгеләп үтәргә кирәк: Россиядән катнашучыларның географиясе искитәрлек, илнең төрле-төрле почмакларыннан вәкилләр киләчәк: Дагыстан, Мари Иле, Удмуртия Республикаларыннан, Алтай, Красноярск, Краснодар крайларыннан, Новосибирск, Томск, Төмән, Чиләбе, Свердлау, Архангельск, Вологодск, Брянск һәм Мәскәү өлкәләреннән, Санкт-Петербургтан, Мәскәүдән һәм башка төбәкләрдән. Конференция кунакларының яртысын диярлек даими катнашучылар тәшкил итә.

“Евразия урманнары” форумы кысаларында чарада катнашучылар өчен Татарстанда урман хуҗалыгын комплекслы алып бару үзенчәлекләре һәм урман тармагындагы инновацияләр белән таныштыру, питомниклардагы урман культураларын, Идел елгасының уң як ярындагы су саклау урманнарын, Урман селекция-орлыкчылык үзәген һәм Идел-Чулман дәүләт табигать биосфера тыюлыгын карау планлаштырылган, биредә урманчыларга биохимия, молекуляр биология һәм генетика буенча заманча методлар, урман хуҗалыгын алып баруның инновацияле һәм алдынгы методлары һәм аларны урман комплексында файдалану мөмкинлекләре күрсәтеләчәк.

Яшь галимнәрнең “Евразия урманнары” халыкара конференциясе соңгы дистә ел эчендә урманнар, урман фәне һәм мәгариф проблемалары буенча халыкара вәкиллекләр белән үткәрелә торган иң зур яшьләр конференциясенә әверелде.

Урман ресурсларын саклау, яңадан җитештерү мәсьәләләренә җәмгыять игътибарын җәлеп итү максатларында, шулай ук “Яшә, урман!” россиякүләм акциясе кысаларында, Татарстан Республикасының Урман хуҗалыгы министрлыгы 2017 елның 7 октябреннән 16сына кадәрге чорда табигать саклау буенча “Урман атнасы-2017” республика акциясен үткәрергә планлаштыра.

Республикада яшәүчеләрнең барысына да шушы акциягә теләктәшлек белдерергә һәм чараларның берсендә – урман фондына агач утырту, урман фондын каты көнкүреш калдыкларыннан чистарту, урман фонды территориясен ауган һәм корыган агачлардан төзекләндерү эшендә катнашырга тәкъдим итәбез. Чаралар планлаштырыла торган кишәрлекләр Шәһәр яны урманчылыгында урнашкан. Катнашучыларны туплау һәм акцияне рәсми рәвештә башлап җибәрү – 09.00 сәгатьтә. Җыелу урыннары карталарда һәм таблицада күрсәтелгән.

№ п/п Чаралар Акциядә катнашучыларны җыю урыны

1 Урман утырту кишәрлеге Лаеш районы, Комлы Ковал авылына таба борылыш

2 Урман фонды территориясен каты көнкүреш калдыкларыннан төзекләндерү урыны Казан шәһәренең Совет районы, Дәрвишләр бистәсе, Липатов урамы

3 Урман фонды территориясен ауган һәм корыган агачлардан чистарту урыны Лаеш районы, Орел поселогы янәшәсендә

Санкт-Петербургның С.М.Киров исемендәге дәүләт урман-техника университеты чакыруы буенча, Татарстан Республикасы белән Санкт-Петербург Хөкүмәте арасындагы Сәүдә-икътисадый, фәнни-техник, социаль һәм мәдәни хезмәттәшлек турында килешүне тормышка ашыру кысаларында, ТР Урман хуҗалыгы министрлыгының тыюлык эше буенча бер төркем белгечләре, “Кичке Таң” ДТКЗ башлыгы Ә.Г.Фәйзуллин, “Спас” ДПКЗ башлыгы Е.С.Костин, биотөрлелек һәм МСТТ торышын контрольдә тоту буенча махсус инспекциянең әйдәп баручы белгече И.Ф. Томаева составында, биотөрлелек бүлеге башлыгы Н.Г. Хәбиров җитәкчелегендә, 2017 елның 25 сентябреннән 27сенә кадәр мәгълүмат алу һәм махсус сакланучы табигать террриторияләренә кагылышлы мәсьәләләрдә тәҗрибә уртаклашу максатларында Ботаника бакчасында булып кайттылар.

Ботаника бакчасына 1827 елның 5 маенда (22 апрелендә) нигез салынган, аның мәйданы – 43,7 гектар.

“Махсус сакланучы табигать территорияләре турында” 1995 елның 15 февралендәге 33-ФЗ номерлы РФ Федераль законы нигезендә дендрология парклары һәм ботаника бакчалары табигать саклау учреждениеләре булып санала, үсемлекчелек дөньясының төрлелеген саклау һәм баету, шулай ук фәнни, мәгариф һәм агарту эшчәнлеген гамәлгә ашыру максатларында үсемлекләрнең махсус коллекцияләрен булдыру аларның бурычларына керә.

Ботаника бакчасы “Урман институты комплексы” Россиякүләм әһәмиятендәге тарих һәм мәдәният һәйкәле чикләрендә урнашкан. Аның территориясендә федераль әһәмияттәге 17 ядкәр һәм төбәк әһәмиятендәге 8 ядкәр урнашкан. Ботаника бакчасы Ядкәрләрне саклау буенча дәүләт инспекциясе комитеты исәбендә тора һәм 1989 елдан башлап XIX гасырның беренче яртысындагы агач-куак үсемлекләренең кыйммәтле коллекциясе булган бакча-парк сәнгате ядкәре буларак дәүләт тарафыннан саклана.

Агач үсемлекләренең коллекциясе – 1600 тирәсе таксон, алар 181 ыругка һәм 61 семьялыкка карыйлар, өч дендр бакчасы территориясендә: паркта, интродукцион питомникта һәм башка коллекция кишәрлекләрендә урын алганнар.

Паркта агач үсемлекләренең 50 меңнән артык нөсхәсе китерелә, аларның 31 төре Россиянең, Ленинград өлкәсенең һәм Карелиянең Кызыл китапларына кертелгән агач үсемлекләренә карый.

Паркта мәйданы 0,63 гектар булган интродукцион питомник бар. Биредә Төньяк-Көнбатыш төбәк өчен яңа булган агач үсемлекләренең яңа төрләренә һәм формаларына, аларның декоратив үзенчәлекләрен һәм хуҗалык кыйммәтләрен өйрәнү максатында, беренчел сынаулар ясала. Төп бурыч – коллекциясен саклау һәм камилләштерү максатында агач үсемлекләрен интродукцияләү.

Урман-техника университетының фәнни хезмәткәрләре татарстанлылар өчен танып-белү экскурсиясе үткәрде. Безнең делегация ТР Урман хуҗалыгы

министрлыгы исеменнән барлык катнашучыларга ТР Кызыл китабын, истәлекле милли сувенирлар бүләк итте, шулай ук университет музееның кайтавазлар кенәгәсендә рәхмәт сүзләрен теркәп калдырды.

Моннан тыш, Татарстан делегациясе Россия Фәннәр академиясенең В.Л.Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаника бакчасында да булды.

Санкт-Петербургның Ботаника бакчасы Россиядәге иң борынгы бакчаларның берсе булып санала. 1714 елда Петр I тарафыннан дару үләннәрен, шулай ук кызыклы “диңгез арты” үсемлекләрен үстерү өчен гамәлгә куелган “Даруханә бакчасы” Бакчага нигез салуда хезмәт итә. Коллекцияләрнең артуы һәм үсемлекләрне өйрәнү буенча эшләрнең әһәмияте 1823 елда Патша Ботаника Бакчасы гамәлгә куелуга китерә. 1823-1824 елларда оранжереяләр төзелә, аларның планировкасы, нигездә, бүгенге көнгә кадәр сакланып калган. 1913 елдан башлап ул ботанника фәне ватанының үзәге һәм дөньядагы иң зур ботаника учреждениеләренең берсе булып санала. Ботаника бакчасындагы оранжереяләрдә һәм паркта тере үсемлекләрнең мул коллекцияләре урын алган. Ботаника бакчасының якынча 1 гектарына якын мәйданын биләп торучы, 1 чакрымгача сузылган оранжереяләрендә үсемлекләрнең 7,5 меңнән артык төрендә исәпләнүче тере үсемлекләр коллекциясе тупланган, шул исәптән алар арасында планетаның иң ерак һәм экзотик почмакларында үсүче яшеллекләр дә бар.

2018 елда FIFA Футбол буенча дөнья чемпионатына әзерләнү һәм аны үткәрү кысаларында Татарстан Республикасы территориясендә ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан Казан шәһәрендә әйләнә-тирә мохитне саклау буенча чаралар комплексының пунктларын үтәүдә аңа йөкләнгән бурычлар тормышка ашырыла. Шулай итеп, 2017 елда Казан шәһәре янәшәсендәге махсус сакланучы табигать территорияләрендә – “Казан дендрарие” төбәк әһәмиятендәге табигать ядкәрендә, “Карьер чокыры”, “Рус-Алман Швейцариясе” аймагы” территорияләрендә 3 мәгълүмат аншлагы урнаштырылды; 2016 елда “Кедр паркы” төбәк әһәмиятендәге табигать ядкәре территориясендә дә 1 мәгълүмат аншлагы урнаштырылган иде.

2017 елның 7 октябреннән башлап Татарстан Республикасында “Урман атнасы-2017” табигать саклау акциясе узачак. Акцияне үткәрү чоры 2017 елның 16 октябренә кадәр дәвам итәчәк. Чараның максаты: экология тәрбияне, шәһәр һәм шәһәр яны урманнарының санитар торышын яхшыртны һ.б. пропагандалау.

РФ башка субъектларында акция “Яшә, урман!” дип атала. Казан шәһәрендә акциянең үзәк чараларын Рус-алман Швейцариясе (Казансу елгасы янәшәсендә, Арча зираты янында) территориясендә үткәрү планлаштырыла. Бу кишәрлектә ТР Президенты Аппараты, ТР Министрлар Кабинеты Аппараты вәкилләре, ТР Дәүләт Советы депутатлары ярдәмендә агачлар утырту күздә тотыла. Чарада 300дән артык кеше катнашыр дип көтелә. Утырту материалының саны – 400 данә.

2017 елның 7 октябрендә шулай ук Казанның шәһәр яны урманнарында да чаралар планлаштырыла: урман фондында агачлар утырту, көнкүреш калдыкларны җыеп алу, ауган агачларны җыештыру һ.б.

Акция рәсми рәвештә 10:00 сәгатьтә башланачак.