ЯҢАЛЫКЛАР
Базарларда сатыла торган арзанчы синтетик ятьмәләр Россия елгаларында “тулып ята”, бу хакта дәүләт контрольлеге, суның биологик ресурсларын күзәтү һәм саклау органнарының статистик хисаплары раслый. Бу күренеш Татарстан Республикасы өчен дә ят түгел. Соңгы елларда дәүләт табигый тыюлыклары инспекторлары тарафыннан Татарстан Республикасының махсус сакланучы табигый территорияләрендә меңнән артык браконьерлык ятьмәләре тартып алынды һәм юк ителде.
“Орлыкчылык турында”гы Федераль закон таләпләре нигезендә республиканың Урман хуҗалыгы министрлыгы учреждениеләрендә урман хуҗалыгын югары чәчүлек сыйфатына ия булган орлык белән тәэмин итү буенча бердәм сәясәт гамәлгә ашырыла. Кышкы чорда ылыслы токымнарның чәчүлек чималы (күркәләре) җыеп алына. Хәзерге вакытта 25 тоннадан артык күркә әзерләнде. Аларны киптерү җайланмаларында күркәләрдән орлыклар алына, алар эшкәртелә, төрле кушылмалардан чистартыла һәм кирәкле дымлылыкка җиткәнчегә кадәр киптерелә. 100 кг артык ылыслы токым орлыгы эшкәртелде инде.
Мәктәп урманчылыкларында укучылар белән берлектә урман кишәрлекләрендә, мәктәп ишегалларында, шәһәрләрдә һәм авыл паркларында кошлар өчен ашханәләр урнаштырыла һәм җимлекләр эленә, атнасына берничә тапкыр аларга көнбагыш, бодай, икмәк кыйпылчыклары салына. Урманчылыкларда һәм тыюлыкларда эшләүчеләр экология дәресләрендә кече яшьтәге мәктәп укучыларына һәм балалар бакчаларында тәрбияләнүчеләргә урман һәм андагы туган якларында кышларга калучы канатлы җан ияләре турында сөйлиләр, бала-чагаларның сорауларына җавап бирәләр.
Лирик аталышына карамастан, “Саба өйрәнү-тәҗрибә урман хуҗалыгы” дәүләт бюджет учреждениесе эшчәнлеге турында очерклар җыентыгы Урман селекция-орлыкчылык үзәге, Саба урманнарында әзерләнә торган түбән сортлы һәм вак үләнле үзагачтан файдаланып, халыкта киң кулланыла торган ихтыяҗлы товарлар чыгара торган урман эшкәртү комплексы, сувенир эшләнмәләре цехы һ.б. турында эшлекле мәгълүматны үз эченә ала. Очеркларда үзенең хезмәт сөючәнлеге һәм урманга бирелгәнлеге белән Сабаны Татарстанның “урман башкаласы” буларак таныткан кешеләр турында да сөйләнелә.
“Яшь экорепортер” конкурсында 1 сыйныфтан башлап 10 сыйныфта укучы мәктәп балалары катнаша ала. Иң яхшы видеоматериаллар һәр җомгада ОТР телеканалында күрсәтелә торган “Экологические итоги” программасы эфирында күрсәтеләчәк. Тулырак мәгълүмат – матбугат релизында.
Сәвдә Кашапова урман хуҗалыгы өлкәсенә 1958 елның көзендә эшкә килә һәм шунда ук үз урманчылыгының урман мәйданнарын арттыруга юнәлтелгән шөгылен актив тормышка ашыру эшчәнлегенә керешә.
Урман инженеры буларак ул хезмәт сөючәнлеген, белемнәрен, хуҗалыкта кулланыла торган алымнарын урман утыртмаларының табигый составын яхшыртуга юнәлтә.
Сәвдә Кашапова, урманчылык хезмәткәрләре белән берлектә, зур-зур мәйданнарда, агач киселгән һәм табигый рәвештә үсентеләр үсеп чыккан урыннарда яшь агачларны карап тәрбияли.
Сәвдә Габдулла кызының урманчылык хезмәте югары бәяләнә - 1985 елның 22 июлендә ТАССР Югары Советы Президенты Указы белән аңа “ТАССР атказанган урманчысы” дигән мактаулы исем бирелә. Төп эше белән берлектә, ул актив иҗтимагый эшчәнлек өчен дә вакыт таба: ТАССР Азнакай халык судында халык утырышчысы булып билгеләнә, социалистик хөкемлек башкаруда һәм җинаятьчелеккә каршы көрәштә актив катнашуы өчен КПСС Азнакай шәһәр комитетының, депутатларның башкарма комитетының мактау грамотасы белән бүләкләнә.
Ветеран Сәвдә Кашапова урман хуҗалыгы эшләренә битараф түгел. 80 яшьлеге көнне Азнакай урманчылыгы хезмәткәрләре аның хәлен белделәр, юбилее белән котладылар, күп еллык хезмәте өчен рәхмәт сүзләрен җиткереп, ТР Урман хуҗалыгы министрлыгының Мактау грамотасын тапшырдылар.
Яшел Үзән шәһәренең “Гусельки” балалар бакчасында экология бәйрәме оештырылды. Ул “Экотопик экойорт эзли” дигән манзаралы әкияти тамашадан башланып китте, анда иң кызыклы персонаж рольләрен балаларның ата-аналары башкарды. Кечкенә тамашачылар әкият герое белән берлектә урманда яшәүчеләрне янгыннан “коткарды”, елганы һәм аның ярларын чүп-чардан чистартты, планетаны һәлак булудан саклады.
“Зөя” тыюлыгы инспекторы Р. Гайнетдинова балалар белән табигать темасына викторина үткәрде. Иң актив катнашучылар: балалар да, өлкәннәр дә “Зөя” тыюлыгының дипломнары һәм рәхмәт хатлары белән бүләкләнде.
Бәйрәм тәмамланганнан соң Р. Гайнетдинова ата-аналарга һәм тәрбиячеләргә су саклау зоналары турында төп төшенчәләр турында аңлатты, ә “Түгәрәк өстәл”дә Су саклау зоналары елы кысаларында балалар бакчасы хакимияте билгеләгән уртак чаралар турында фикер алыштылар.
Бу хакта Министрлыкның йомгаклау коллегиясе утырышында ассызыклап үтелде. Коллегиядә Федераль урман хуҗалыгы агентлыгы җитәкчесе урынбасары Юрий Климов, РФ Дәүләт Думасы депутаты Фатыйх Сибагатуллин, Татарстан Республикасының Муниципаль берәмлекләр советы рәисе Минсәгыйть Шакиров, Хөкүмәт әгъзалары, коллегия әгъзалары, территориаль органнар, федераль башкарма хакимият органнары, министрлыклар һәм ведомстволар вәкилләре, Министрлар Кабинеты хезмәткәрләре, муниципаль берәмлекләрнең башлыклары катнашты.
Хисап нотыгында министр Алмас Нәзиров билгеләп үткәнчә, дәүләт куйган максатка ирешү кысаларында 2015 елда Министрлык тарафыннан урманнарны саклау, яклау һәм яңадан җитештерү буенча чараларны тулысынча башкару тәэмин ителде. Янгынга каршы кисәтү чаралары аркасында һәм янгын күзәтчелеге буенча оешкан төстә эшләү нәтиҗәсендә Татарстан Республикасы урманнарында янгыннарга юл куелмады. Урман торгызу эшләре сыйфатлы итеп һәм үз вакытында, гомуми 2128 гектар мәйданда башкарылды.
Узган елда Буа урманчылыгының эш нәтиҗәләре һәм проблемалары турында аның җитәкчесе Илнар Гатауллин сөйләде. Коллегиядә чыгыш ясаган Лубян урман-техника көллияте укытучысы Павел Сухов тармак өчен кадрлар әзерләү системасында, аерым алганда, агач эшкәртү сәнәгате өчен белгечлекләрнең даирәсен киңәйтү зарурлыгы килеп туды, дип билгеләде. Республиканың студент отрядлары үзәге директоры Ринат Садыйков урманнарны төзекләндерү буенча студент отрядлары оештыру буенча республика тәҗрибәсен Идел буенча ФО һәм Россия буенча җәелдерү кирәклеге турында әйтте.
Премьер-министр Илдар Халиков узган елда урманчыларның эшен билгеләп узды, ТР Урман селекция-орлыкчылык үзәгенең рентабельлеген арттыру бурычын куйды һәм оператив тәртиптә аеруча кыйммәтле урман фонды объектларын кадастр исәбенә кую белән шөгыльләнү гамәлен йөкләде, бу эш территорияләрне законсыз биләп алудан саклау өчен кирәк. Шул ук вакытта шәһәрләр янәшәсендәге урман фондындагы законсыз төзелмәләрдән, шулай ук бүген иң күп хокук бозу очраклары күзәтелүче территорияләрдән эш башларга кирәк, диде.
Коллегия азагында хезмәткәрләрне һәм урман хуҗалыгы белгечләрен 2015 елдагы эш нәтиҗәләре буенча билгеләп, бүләкләп уздылар.
ТР Урман хуҗалыгы министрлыгының республика һәм Федераль урман хуҗалыгы агентлыгы җитәкчелеге катнашындагы киңәйтелгән коллегия утырышы 1 февральдә министрлыкның Х. Ямашев урамындагы 37А йорт адресы буенча административ бинасында узачак.
“Ашыт” дәүләт табигый комплекслы заказнигының эшчәнлек зонасына ТР Әтнә муниципаль районының 2700 гектар территориясе карый һәм Арча районы территориясендәге гомуми мәйданы 1233 гектар булган 8 табигать һәйкәле керә. Һава шартларына карамастан, инспекторлар махсус сакланучы табигый территорияләрне саклау һәм алардан файдалану өлкәсендә региональ дәүләт күзәтчелеген гамәлгә ашыра, рейдлар барышында заказник территориясендәге тәртип бозылулар чикләнә.
Кышкы чорда судагы һава торышын даими күзәтеп тору таләп ителә, чөнки башка тере организмнар кебек үк, балыклар да һавадан башка яши алмыйлар. Заказник белгечләре шулай ук Ашыт елгасы тугаендагы күлләрдә балык үлүне кисәтү буенча да чаралар үткәрәләр, бәкеләр ясап, сулыкларның боз катламын кардан даими чистартып торалар.