ЯҢАЛЫКЛАР

“Татар-информ” мәгълүмат агентлыгында Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгының 2017 елның 11 аендагы эш йомгакларына багышланган матбугат конференциясе булды. Анда министрның беренче урынбасары Әмир Бәдертдинов катнашты. Спикер журналистларга агымдагы елда гомуми 2061 гектар мәйданда урманчылар тарафыннан урман торгызу эшләренең тулы күләмдә, сыйфатлы итеп һәм вакытында башкарылуы турында хәбәр итте. “2014-2020 елларга Татарстан Республикасы урман хуҗалыгын үстерү” дәүләт программасы кысаларында урманнарны саклау һәм яклау максатларында 2 мең гектардан артык мәйданда яр-балка утыртмаларына нигез салынган, 122 гектарда кыр саклаучы урман утыртмалары утыртылган. 896 гектарда коры-сары һәм кыр саклаучы зыян күргән агачлардан чистарту эше башкарылган. 6.5 мең кг орлык әзерләнгән, шул исәптән: 1343 кг ылыслы токым орлыгы; 5304 кг яфраклы токым орлыгы. 53 база урман питомникларында 27 гектарда орлык чәчү эше башкарылган, план буенча ул 22 га булырга тиеш.

Кисүләрнең барлык төрләре буенча кулланылырга тиешле диләнке исәбе 2400 мең кбм тәшкил иткән. Агымдагы елда ул 898 мең кбм (37,6%) күләмендә үзләштерелгән. Урманны тәрбияви кисүләр 17,7 мең гектарда башкарылган. Шул ук вакытта әзерләнгән агач материалының гомуми күләме 600 мең кбм тәшкил иткән, ликвидлы агач материалы – 483 мең кбм, бу исә узган ел белән чагыштырганда 5%ка күбрәк.

7,6 мең гектар мәйданда яшь үсентеләрне ТР Урман планында каралган күләмдә тәрбияләү эше башкарылган. Кече һәм урта эшкуарлыкка ярдәм күрсәтү максатларында 2017 елда урман утыртмаларын сату-алу

шартнамәләре төзүгә хокук сату буенча 20 аукцион уздырылган. 19,6 миллион сумлык 268 мең кбм агач материалы сатылган.

Агымдагы елда 31 урманчылыкта 1236 мең гектар мәйданда урманнарны тәртипкә китерү эше төгәлләнгән, урман хуҗалыгы регламентларына да, аларны урманнарны тәртипкә китерүнең яңа материалларына туры китерү өлешендә, тиешенчә үзгәрешләр кертү эше ахырына якынлашып килә.

Бүгенге көндә республикада урман җирләренең 17%ы кадастр исәбенә куелган. Хәзерге вакытта республиканың урман фондында кадастр эшләре 8 урманчылык территориясендә алып барыла, шулай ук бер урманчылыкның чикләрен билгеләү буенча дәүләт эше башкарылган. Министрлык тарафыннан республикадагы 22 урманчылыкның чикләрен билгеләү буенча Эшләр планын 2018 елга кертү турында Федераль урман хуҗалыгы агентлыгына гарызнамә җибәрелгән.

Урманнарны саклау һәм яклау өлешендә Ә.Н. Бәдертдинов билгеләп узганча, урман фондына чиктәш территорияләрдә янып китү күренешләре 2 мәртәбә арткан һәм 309 очрак тәшкил итә, болар белән берлектә янгын чыгу мәйданнары кимегән – 0,4 га, – урманны саклаучы хезмәткәрләрнең оператив рәвештә чара күрүенә бәйле рәвештә.

70 мең гектарда урман патологиясенә тикшеренү эшләре уздырылган. Урманнарны зыянлы организмнардан яклау өчен 8 мең гектар тирәсе мәйданда зыянлы организмнарның чыганакларын юкка чыгару яисә санын киметү буенча чаралар уздырылган.

11 ай эчендә урман сагы хезмәте тарафыннан урманнарны тикшереп тору барышында урман законнары бозылуның 849 факты ачыкланган. Урман фондына китерелгән зыян суммасы 11 миллион сум тәшкил итә. Узган ел белән чагыштырганда, ачыкланган бозу очраклары 21%ка арткан, ә китерелгән зыян күләме 9,5%ка күбәйгән. Барыннан элек, бу хәл урманнардан файдаланучы затларга карата урманнан файдалану шартнамәсе шартларын үтәү буенча уздырылган эш белән аңлатыла.

Көн тәртибендә Министрлык буйсынуындагы учреждениеләрдә кадрлар сәясәте, хезмәтне саклау һәм куркынычсызлык техникасы турында мәсьәләләр хакында сөйләштеләр, шулай ук 2017 елда “2015-2020 елларга ТРның коррупциягә каршы сәясәтен үтәү” дәүләт программасы чаралары үтәлеше турында хисап тыңланды.

Гражданнар, шулай ук дәүләти һәм муниципаль вазыйфаларны биләүче затлар, аерым дәүләти һәм муниципаль оешмалар хезмәткәрләре бүләк бирү һәм алу буенча федераль законда билгеләнгән тыюны сакларга тиеш. Вазыйфаи затның бүләк алуы мәнфәгатьләр низагына китереп чыгарырга мөмкин һәм гамәлдәге Россия Федерациясе законнарында каралганча җаваплы булуга китерә.

Һәркем балачактан ук булачак һөнәре турында хыяллана. Һәм көннәрдән бер көнне кешенең тормышында шундый бер вакыт барлыкка килә: мәктәпне тәмамлаганнан соң ул үзенең киләчәге турында уйланырга мәҗбүр була.

Республика мәктәпләрендә укучылар белән һөнәри юнәлеш буенча эшләр уздыру максатында Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы хезмәткәрләре, Лубян урман-техника көллияте укытучылары һәм студентлары арасыннан “Урман – минем сәләтем!” исеме астында агитбригада оештырылды. Мәктәп укучылары белән беренче очрашу республиканың Кукмара районында булды.

Укучылар алдында Лубян урман-техника көллияте директоры А.М. Данилов, укыту-җитештерү эше буенча директор урынбасары В.А.Кульгеев, укыту эше буенча директор урынбасары И.В Богомолова чыгыш ясады. Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы исеменнән аренда мөнәсәбәтләре бүлеге башлыгы Ф.Ф.Әһмәдуллин чыгыш ясады. Мәктәп укучылары белән аралашканда Фәнил Әһмәдуллин бүгенге көндә урманчы һөнәренең актуаль булуы турында искәртеп узды: “Урман – катлаулы биологик механизм, ә урманчы – илдәге иң хөрмәтле һөнәрләрнең берсе, ул табигатьне, урманны яратып кына калмый, ә аның тормышына актив үтеп керә, Җир шарының кыяфәтен үзгәртә. Урманчы актив эшләгән җирдә урманнар үсә. Мин 1994 елда Лубян урман хуҗалыгы техникумын тәмамладым, техник-урманчы һөнәрен алдым (бүгенге көндә – урман мастеры). 1994 елда Шәһәр яны урман хуҗалыгында урманны саклау һәм яклау инженеры булып эшли башладым, аннан соң баш инженер булдым, Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгының аренда мөнәсәбәтләре бүлеге башлыгы дәрәҗәсенә җиттем. Атаклы урыс урманчысы Г.Ф. Морозов бервакыт болай дигән: “Әгәр урманнар булмаган булса, кешелек агач материалына ихтыяҗ кичерер, ул чакта кешеләр урман уйлап чыгарган булыр иде. Мөгаен табигатьтәге кебекне.” Ләкин урман тәрбияләүне һәм үзен саклауны таләп итә. Һәм бу эш белән урман хуҗалыгы мастерлары һәм инженерлары шөгыльләнә. Мин өметләнәм, балалар, киләчәктә сезнең арагыздан кем дә булса безнең коллегага әйләнер – урманчы булыр”, – диде Ф.Ф.Әһмәдуллин.

Кукмара районы укучылары әлеге очрашудан канәгать калдылар һәм кызыклы, мавыктыргыч әңгәмә һәм концерт номерлары оештурчыларга рәхмәтләрен җиткерделәр. Бу аларның урман хуҗалыгы хезмәткәрләре белән беренче очрашулары иде.

Казанда эшләүче һәм укучы яшьләр арасында республиканың XIII үзешчән сәнгать фестивале узды. Лубян урман-техника көллиятенең иҗат коллективы бу чарада актив катнашты. Жюри карары нигезендә 33 сп төркеменең 3 курс студенты Гагарина Валерия “Эстарда вокалы. Солист” номинациясендә 3 нче урынга лаек булды, шулай ук 13 сп төркеменнән 1 курс студентлары Ступицкий Никита белән Ефремова Полина “Фестиваль алып баручылар” номинациясендә 3 нче урынны яулады. Җиңүчеләрне тәбрик итәбез һәм аларга киләчәктә дә иҗади уңышлар телибез.

Узган шимбәдә Татарстан Республикасы урман хуҗалыгы министрының беренче урынбасары Ә.Н.Бәдертдинов “Татмедиа” АҖ оештырган “Язылу бүләк ит” хәйрия акциясендә катнашты.

Акция Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты холлында традицион шимбә киңәшмәсе алдыннан оештырылган иде, республикадагы министрлыкларның һәм ведомстволарның җитәкчеләре социаль учреждениеләр – өлкәннәр йорты, инвалидлар өчен интернат-йортлар, балалар йортлары, социаль үзәкләр һ.б. өчен 2018 елның беренче яртыеллыгына рус һәм татар телләрендә чыгучы “Татмедиа” АҖ басма матбугатына язылды.

Ә.Н. Бәдертдинов Бөгелмә районының балалар һәм яшүсмерләр өчен “Ялкын” социаль приюты өчен “Салават Күпере” журналына язылды.

2017 елның 15 декабрендә Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгында Татарстан Республикасы урман хуҗалыгы министрының беренче урынбасары Ә.Н. Бәдертдинов, Идел буе федераль округы буенча урман хуҗалыгы департаменты вәкиле – урман реестрын алып баруны тикшереп тору һәм җир мөнәсәбәтләре бүлеге башлыгы Е.М.Дымза, “Рослесинфорг” ФДБУ Казан һәм Нократ филиаллары, урманчылыклар вәкилләре һәм министрлыкның структур бүлекчәләре башлыклары катнашында урманнарны тәртипкә китерү буенча икенче киңәшмә булып узды.

2017 елда урманнарны тәртипкә китерү эшләре Әлки, Азнакай, Биләр һәм Түбән Кама урманчылыклары территориясендә дәүләт контрактларына нигезләнеп “Рослесинфорг” ФДБУ Казан һәм Нократ филиаллары белгечләре тарафыннан гамәлгә ашырылды.

Быел Татарстан Республикасы территориясендә урманнарны тәртипкә китерү эшләренең чираттагы циклы төгәлләнә. 2017 елгы урманкору эшләрен исәпкә алып, республиканың урман фонды турындагы белешмәләр барлык урманчылыклар киселешендә актуаль һәм материалларның әзерләнү вакыты 5 елдан кимрәк булачак.

Шулай ук әлеге киңәшмәдә урманчылыкларның урман хуҗалыгы регламентларын эшләү һәм раслау буенча проблемалы мәсьәләләр, 2018 елда Урман планын эшләү һәм раслау буенча алда көтеләчәк эшләргә кагылышлы мәсьәләләр, урман-парк пояслары булдыру, шулай ук торак пунктлары чикләрендә урнашкан урманнар турындагы белешмәләрне ЕГРН кертүгә бәйле мәсьәләләр турында сөйләштеләр.

Яңа ел бәйрәмнәре чорында ылыслы яшь агачларны саклау максатында һәм аларны законсыз кисүләрдән саклауны көчәйтү буенча кирәкле чараларны тәэмин итү буенча Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан ел саен “Яңа ел чорында ылыслы яшь агачларны саклауны тәэмин итү турында” боерык чыгарыла. Әлеге документ нигезендә аукционнарда җиңүчеләр тарафыннан урман утыртмаларын сату-алу шартнамәләре буенча агач продукциясен әзерләү һәм әзер продукциясе урманнан алып чыгу эше тикшереп торыла, урман кишәрлекләрендә патруль эшләре алып бару графиклары һәм маршрутлары килештерелә, ылыслы үсентеләр өстенлек итүче урман кишәрлекләрендә системалы рәвештә күзәтү эшләре башкарыла. Татарстан Республикасы буенча Эчке эшләр министрлыгы белән актив хезмәттәшлек алып барыла, халыкка урманнарга сакчыл караш һәм ылыслы үсентеләрне яңа ел чорында юкка чыгаруның ярамаганлыгы, шулай ук урман утыртмаларын законсыз кисү һәм аларга зыян салу буенча законнарда билгеләнгән җаваплылык турында аңлатыла.

Яңа ел чыршыларын законсыз кискән өчен штрафлар каралган:

Яңа ел чыршыларына ылыслы агач токымнарын законсыз кисүдә гаепле гражданнар, вазыйфаи затлар һәм юридик затлар урман хуҗалыгына китерелгән зыянны капларга һәм Административ хокук бозулар турында РФ кодексының 8.28 статьясы буенча административ җаваплылыкка тартылырга тиеш.

Агачларны, куакларны яисә лианаларны законсыз кискән өчен административ штрафлар каралган:

- гражданнарга 3-4 мең сум;

- вазыйфаи затларга 20-40 мең сум;

- юридик затларга 200 мең сумнан 300 мең сумга кадәр.

Шушындый ук гамәлләрне автотранспорт чараларыннан, механизмнардан, үзйөрешле машиналардан һәм техниканың бүтән төрләреннән кулланып башкарганда, түбәндәгечә рәвешле административ штраф салуга сәбәп була:

- гражданнарга 4-5 мең сум;

- вазыйфаи затларга 40-50 мең сум;

- юридик затларга 300-500 мең сум.

Белә торып законсыз киселгән агач материалын сатып алу, саклау, бер урыннан икенче урынга ташу яисә сату, әгәр бу гамәлләрдә җинаять җәзасына тарту билгеләре булмаса, түбәндәгечә административ штраф салуга сәбәп була:

- гражданнарга – 5 мең сум;

- вазыйфаи затларга – 50 мең сум;

- юридик затларга 400 мең сумнан 700 мең сумга кадәр.

Административ штраф салыну белән берлектә, киселгән агач та тартып алына (конфискацияләнә) һәм сату өчен Росимуществога тапшырыла.

Урман хуҗалыгына 5 мең сумнан артык күләмдә зыян салынган очракта, материаллар җинаять эше кузгату өчен тикшерү органнарына җибәрелә.

Яңа ел чыршылары сату

Яңа елга чыршы һәм нарат сату өчен урманчылар продукцияне махсус урыннарда – плантацияләрдә әзерли, алар урман фондының яхшы ылыслы утыртмаларны үстерү өчен яраклы туфрак-климат шартлары булган территориясендә урнаша. Республиканың урман фондында барлыгы 345 гектар яңа ел чыршысы плантациясе бар, аның 2 гектары 2017 елда булдырылды.

2017 елда аукционга (Татарстан Республикасы урман фонды территориясендә яңа ел бәйрәмнәренә чыршылар һәм (яисә) башка ылыслы токым агачларын әзерләү өчен урман утыртмаларын сату-алу шартнамәләре төзүгә хокук сату буенча) 17580 данә чыршы һәм нарат, 43 тонна ылыс ботагы чыгарылды.

Узган елда аукционга 16490 данә чыршы һәм нарат чыгарылган иде, шуның 11199ы сатып җибәрелде.

“Урман хуҗалыгы” ДБУ тапшыру өчен кирәкле, яңа ел чыршыларын әзерләү, транспортлау һәм сату хокукын бирә торган документлар исемлеге: сату-алу шартнамәләренең күчермәләре, әзер продукцияне алып чыгу өчен товар кәгазе, юл кәгазе, ваклап сатканда сатып алучы өчен керү-касса ордеры, күмәртәләп сатканда һәм ваклап сатканда яңа ел чыршыларын биреп җибәрүгә квитанция булу зарур.

Бүген Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгында Аксубай, Әлки, Баулы, Биләр, Бөгелмә, Алабуга, Зәй, Кызыл Йолдыз, Лаеш, Лениногорск һәм Чирмешән урманчылыклары урман фонды территориясендә урнашкан урман утыртмаларын кече һәм урта эшкуарлык субъектларына сату-алу шартнамәләре төзүгә хокук сату буенча аукцион узды.

35, 36, 37 номерлы лотлар буенча аукцион узган дип танылды. Аукционда җиңүчеләр белән беркетмәләр имзалана һәм беркетмәгә кул куйган көннән соң ун эш көне эчендә кече һәм урта эшкуарлык субъектларына урман утыртмаларын сату-алу шартнамәләре төзеләчәк.

31, 34, 40 номерлы лотлар буенча аукцион узмаган дип танылды (Россия Федерациясе Урман кодексының 80 статьясының 7 пунктының 1 пунктчасы). Аукционның бердәнбер катнашучысы белән беркетмәләр имзалана һәм Россия Федерациясенең “Интернет” мәгълүмати-телекоммуникация челтәрендәге рәсми сайтында аукцион йомгаклары турында мәгълүмат урнаштырылган көннән соң ун көннән соң кече һәм урта эшкуарлык субъектларына урман утыртмаларын сату-алу шартнамәләре төзеләчәк.

1-30, 32-33, 38-39, 41-42 номерлы лотлар буенча аукцион шулай ук аукционда катнашуга заявкалар булмау сәбәпле узмаган дип танылды.

Татарстан Республикасы урман хуҗалыгы министрының беренче урынбасары Ә.Н. Бәдертдинов федераль башкалада эш сәфәре белән, “Урманчыларның Россия җәмгыяте” иҗтимагый оешмасының җиденче съездында катнаша. Урманчыларның Россия җәмгыятенә 1832 елның 25 февралендә нигез салына. Хәзерге җәмгыятькә Россия Федерациясе субъектларындагы урман хуҗалыгы галимнәре һәм урман гамәлчеләре бер максат белән җыелган – илнең урман байлыкларын үрчетү һәм саклау. Җәмәгатьчелек тарафыннан экологик урман белеме, яшь буынны патриотик тәрбияләү һәм урман һәм урман хуҗалыгы турында белемнәрне пропагандалау эшләре алып барыла.

Җиденче съездда “Урманчыларның Россия җәмгыяте” иҗтимагый оешмасының эшен камилләштерү мәсьәләләре хакында сөйләшәчәкләр һәм 2018-2019 елларга үзәк советының һәм аның төбәктәге бүлекләренең эш планы турында фикер алышачаклар.